Zakoni i vjetër i shollit i lindur që kurse lind sholli, është të hajë kundërshtarin e vet... Rasti Nano është dhe i veçantë, por dhe i njohur. Është i njohur për faktin se zakoni i vjetër i shtetit, i lindur që kurse lind shteti, është të hajë kundërshtarin e vet. Historia e shtetit është histori e mbushur me ngjarje të dhimbshme e makabre ku pushtetarë në fuqi hanë e asgjësojnë kundërshtarët e vet, pa pyetur për të nesërmen e kokës së tyre. Nga kjo pikëpamje asgjësimi e ngrënia është funksion i shtetit, i atyre që drejtojnë timonin e shtetit. Me sa duket shoqëria do ta pësojë për një kohë të gjatë, derisa shteti nuk mund të eliminojë këtë zakon funksional, të tij. Madje sa më të prapambetura të jenë shoqëritë nga pikëpamja e zhvillimit shpirtëror, intelektual e ekonomik aq më të dhimbshme i ka këto, asgjësime, larjet e hesapeve. Rasti Nano është i veçantë për mënyrën e ekzekutimit. Ai bëhet objekt i një shtrëngimi juridik e dënohet, pasi është bërë Kryetar i një partie opozitare, që për fat të keq të pushtetarëve të tij të vjetër; të mbrojë idealet e pastra njerëzore të bëjë përpjekje të një numër të madh anëtarësh e simpatizantësh të mbrojë çështjen kombëtare. Një parti që diçka të ketë për drejtësi, demokraci për mbrojtje të dimensioni human. Kryetari i partisë Socialiste arrestohet në një moment të veçantë kur lufta politike ishte ndezur matë e për më tepër kishte filluar të marrë forcën e një uragani zhgënjimi i njerëzve nga premtimet e bëm[a]t e qeverisë. Arrestohet kur kryetari i PS Fatos Nano duke shprehur dhe kërkesat e interesat e një numri të madh njerëzish kërkoi ndryshimin e kursit të qeverisjes. Fatos Nano arrestohet nga shteti i PD nëpërmjet një sërë shkëlqesh flagrante të procedurave juridike e të ligjit, kushtetues, në një moment mjaft domethënës kur Partia Socialiste do të organizonte një tubim paqësor në një nga sheshet e Tiranës. Arrestimi kishte domethënien e prerjes së kokës për të shpërndarë trëmbjen e frikën në masën e anëtarëve e simpatizantëve të PS. Fatos Nano arrestohet, mbahet në burg e dënohet nga Gjykata e shkallës së parë me 12 vjet heqje lirie duke qenë deputet i Kuvendit Popullor. Mandati i deputetit dënohet nga elektori i Kucovës kthehet në një kartë pas asnjë vlerë. Shenja e mungesës së qytetërimit është larja e hesapeve me kundërshtarët e regjimit pa ceremoni gjyqi, me armë me aksidente automobilistike apo arore, me helmime e forma të tjera që i dëshmon historia. Në shoqëri që pretendonjë të jenë demokratike larjet e hesapeve janë më të “qytetëruara”. Ato dinë të përdorin levën e gjykatës, të gjyqinë një rreth? (që s'është vështirë të gjenden të tillë) që të zbatojnë me përpikmëri urdhërat partiake, paçka se ato bëhen me dashje ekzekutorë të larjes së hesapeve. Edhe inatçorët politikë edhe ekzekutorët e larjes së hesapeve nuk e dinë se ato nuk janë gjë para opin[ionit] publik, para popullit. Për të mos mbetur në të përgjithshmen dua të kujtoj se Fatos Nanon e ka zgjedhur populli i Kuçovës, i cili po privohet për 8 muaj, nga kontaktimi me deputetin e vet. Për rastin Nano u shprehën në masë e madhe njerëzish që firmosën një peticion me mbi 700 mijë firma, që kanë shprehur mendimin e tyre në aktive të tubimeve të ndryshme të PS, në telegrama e letra drejtuar gjithë piramidës shtetërore politike e asaj juridike. Për rastin Nano ka prononcime edhe nga organizma të rëndësishme të Europës. Tërheq vëmendjen fakti, që, edhe pse organizmat e Europës kanë patur një mori problemesh e ngjarjesh të mëdha dhe nga bashkimi i Europës e lufta në Bosnje, prapë se prapë, gjejnë kohën e vendin e prononcimit publikisht për çështjen Nano për deputetin e Kuçovës. Dhe prapë Fatos Nano rri i mbyllur në burg. Të gjithë këtë ka qenë i shprehur për “Çështjen Nano” dalin kështu jetë gabu[a]r dhe vetëm denës[i] e tij dalin të “ftuar” e në rrugë të drejtë. E vërteta dhe e drejta, vërtet mund të mohohen e mbulohen përkohësisht, mund të vonohen të dalin, por historia i tregon se ato vërtetohen e fitojnë. Drita e së vërtetës do të flakë tej errësirën e mashtrimit. Dhe historia nuk fillon pas kësaj. Ajo është bërë e po bëhet. Ajo është e namëshirshme ndaj uzurpatorëve të vërtetës, ndaj atyre që u vjen mirë ta kafshojnë atë. Po mbas incidentit? Më duket se u fol me një gjuhë të ashpër, apo nuk u fol me një linjë. Nga dita në ditë duket më shumë realizëm nga presidenti Berisha dhe shfaqja vullneti për mirëkuptim. Nëse 2 ditë më parë deklarata e qeverisë fajësonte qeverinë greke se «forca speciale greke kanë organizuar sulmin». Berisha në takimin me ambasadorin gjerman Vollers, më 13 prill shprehet se: «Ne i kërkojmë asaj (qeverisë greke) që të gjejë fajtorët, sepse ajo mund të mos jetë drejtpërdrejt përgjegjëse për këtë incident». Ndërsa një ditë më vonë, më 14 prill, ministri i jashtëm Serreqi, në letrën drejtuar Colin Keating, president i Këshillit të Sigurimit të OKB-së kërkon që Këshilli i Sigurimit të rrëzostojë qeverinë greke në vendet që ushtrojnë terrorizmin shtetëror...» Nuk dua të kapem këtu në lojë fjalësh, se ç’tha njëri apo ç’tha tjetri, as të zbuloj kontradiktat, por në politikën shtetërore duhet folur me një zë, duhet maturi, duhet qartësi, duhet linjë e qartë; gjërave t’u vëmë emrin që kanë. Nëse jemi të bindur se akti terrorist ishte i organizuar nga qeveria greke, t’i kërkojmë asaj deri në një, t’i vëmë atë emër që i duhet vënë. Nëse nuk jemi të bindur, përsëri të kërkojmë përgjegjësi, por me një emër tjetër, më të peshuar. Nga kjo pastaj përcaktohen edhe shkallëzimet e luftës, të maturta, të studiuara dhe me argumente. Për shembull, çfarë ndryshoi nga vendimi i parë për të larguar një pjesë të madhe të personelit të ambasadës greke në Shqipëri, me vendimin e dytë për të mos e zbatuar atë? Si duket u gjykua më me realizëm, pa e ditur nëse ka ndonjë arsye tjetër. Me këto ... [Pjesë e artikullit të prerë në skajin e sipërm] ... mbrojtje të dimensioni-n human. Kryetari i Partisë Socialiste arreshtohet ma[t?] qeverisë. Arrestohet kur kryetari i PS Fatos ... ... [pjesë e prerë] udhëhe[r?]at partiake, paçka se ato bëhen me dashje ekzekutore larjes së hesapeve nuk e dinë se ata nuk janë gjë para opin[i?]...

BASHKIM ZENELI Anëtar i Kryesisë së Partisë Socialiste, depu[tet?] Opinioni shqiptar, por edhe ai ndërkombëtar, tanimë është i njohur me aktin e 10 prillit 1994 në afërsi të fshatit Peshkëpi të rrethit të Gjirokastrës, ku një bandë terroriste, e veshur me uniformën e ushtrisë greke, vrau oficerin Fatmir Shehu dhe ushtarin Arsen Gjini dhe plagosi disa të tjerë. Gjatë kësaj kohe janë bërë deklarata të shumta, njoftime të zëdhënësve, u bë një takim i komisioneve kufitare në Janinë, u dëgjua në Parlament një informacion i ministrit të jashtëm shqiptar, u ndërmorën dhe pastaj u ngrinë apo u anulluan vendimet për kufizimet respektive të personelit të ambasadave në Tiranë e në Athinë etj. Tani presim 3 majin kur Serreqi dhe Papulias do të ulen në një tavolinë, në Zvicër. Mbas incidentit marrëdhëniet shqiptaro-greke u ftohën, u ngrinë, u acaruan. Kjo po ndjehet në Shqipëri, po ndjehet edhe në Greqi. Akti i 10 prillit ishte kriminal, piratesk, i paprecedent. Interesat tona kombëtare dhe sovraniteti i Shqipërisë u cenuan hapur. Pse dhe si ndodhi kaq lehtë një incident kaq i rëndë? A është drejtëpërdrejtë përgjegjës në këtë krim qeveria greke për këtë akt? Nuk besoj. Me duket se duke analizuar shumë faktorë, politikë bilaterale dhe rajonale, qeverisë greke politikisht nuk i intereson një akt i tillë. Ndaj, kam përshtypjen se ajo tregoi gjakftohtësi. Por qeveria greke, nuk mund të jetë pa dijeni për veprimtarinë e organizatave shoviniste “vorioepirote”, sepse ato bëjnë propagandë dhe kryejnë aktivitete anti-shqiptare hapur dhe, pavarësisht nga çdo gjë, derisa qeveria drejton vendin, ajo përgjigjet për çka ndodh me fqinjët. Dhe nëse kjo kuptohet mirë, atëherë merren edhe masa për parandalimin e veprimeve analoge apo të tjera. Por kjo do parë edhe në Shqipëri edhe këtë dikush duhet të mbajë përgjegjësi. Si ndodhi, pse ndodhi, ç'bëhet në një repart ushtarak, që gjithësej nuk është as disk[o]–klub e as kopësht fëmijësh? Përsëri: si ndodhi kaq lehtë një akt kaq i rëndë? Kjo do përgjigje nga organet tona të specializuara e kompetente. Do edhe nxjerrjen e përgjegjësisë deri në një. Me Greqinë, si fqinjë kemi dashur dhe duam marrëdhënie të mira. Kemi dashur dhe duam që të ngrihemi mbi incidentin, pasi duhet të shohim një politikë afatgjatë, një perspektivë bashkëpunimi e mirëkuptimi. Dhe ky besim është shprehur nga Shqipëria dhe Greqia. Por edhe ditët e fundit presidenti Berisha në intervistën dhënë me 4 prill agjensisë ANA, përsëriti se «Shqipëria dhe Greqia kanë kapërcyer krizën dhe po përmirësojnë marrëdhëniet e tyre pas vizitës së ministrit të jashtëm Karolos Papulias.» Unë mendoj se marrëdhëniet shqiptaro-greke do të zhvillohen më tej në të ardhmen. Të frytshme janë takimet e Berishës me Papuliasin në Tiranë. U vlerësua edhe kontributi personal i tij si mik i shqiptarëve dhe si iniciator i hershëm për normalizimin e marrëdhënieve midis të dy vendeve. Për një stad të ri të marrëdhënieve miqësore me Greqinë u shpreh edhe Serreqi në konferencën e shtypit gjatë vizitës së Papuliasit. Erdhan e e shkuan ministrat e jashtëm. Kujtoj në Shqipëri i erdhi mirë që them, dua që politika shqiptare të shpreh realizëm e qartësi në çdo hap të saj. Dua që të mos ndërmerren instucionalizime të pamatuna e të pamotivuara. Natyrisht që me Greqinë kemi patur dhe do të kemi probleme, kemi edhe sot mjaft gjëra për të zgjidhur. Por nuk ka përse në një deklaratë qeveritare të përmendim edhe bandat paraushtarake greke të gjeneralëve, kolonelëve apo togërve të viteve 1912-1941 Po, do t'i përmend edhe këto, se historia është histori, por do t'i përmend kur të jem i bindur se edhe akti i 10 prillit ishte vepër e drejtpërdrejtë e qeverisë greke, do t'i përmend kur të shoh se në këto dy vjet të qeverisë asnjë hap nuk është bërë me Greqinë, kur të bindem se edhe në këto dy vjet qeveria greke jo vetëm nuk ka shprehur asnjë vullnet për fqinjësi të mirë, por e ka minuar këtë fqinjësi. Atëherë po! Ose më lind një pyetje shumë e natyrshme: Ministri Serreqi kërkon që Greqia të radhitet ndër vendet që ushtrojnë terrorizmin shtetëror... Unë si deputet, por edhe si qytetar, si shqiptar, pyes: Si do t'i kemi në të ardhmen marrëdhëniet me një «shtet terrorist»? Ç'strategji do të kemi, ç'taktikë do të ndjekim? A do të kemi apo nuk do të kemi deri edhe marrëdhënie diplomatike me një «shtet terrorist»? Nëse po, mos akuzohet nesër Shqipëria që mban marrëdhënie të tilla? Deklarata e Kuvendit Popullor të Shqipërisë nuk kërkon që Greqia të radhitet në listën e «shteteve që ushtrojnë terrorizmin shtetëror». Ç'mandat ka ministri i jashtëm apo qoftë edhe qeveria, për të tilla etiketime? Sepse ka norma marrëdhëniet ndërkombëtare, ka mbëta­re, ka hapa konkrete, ka përshkallëzime, ka qëndrime që burojnë nga vetë këto përcaktime. Zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme në Deklaratën e datës 22 prill flet për «shpërthime» për uljen e tensionit midis të dy vendeve, për politikë të fqinjësisë së mirë. Shumë mirë, Por këtu tek mbaj Ministri Serreqi nuk na tha asnjë fjalë në parlament: ç'marrëdhënie do të kemi nesër me Greqinë?! A është normale që zëvendësministri i jashtëm së bashku me ministrin e Rendit Publik, më parë të informojnë Trupin Diplomatik në Tiranë, sesa Parlamentin Shqiptar? Më 3 maj Serreqi do të takohet me Papuliasin. Në ç'lindje të flasë: për marrëdhënie me një «shtet terrorist» apo për marrëdhënie të fqinjësisë së mirë, duke kërkuar natyrisht sqarime të hollësishme për krimin e 10 Prillit. Them kështu, sepse ndërsa ministri Serreqi kërkon që të etiketohet Greqia «shtet terrorist» nga Këshilli i Sigurimit, Presidenti amerikan Klinton në konferencën e shtypit më 22 prill, lidhur me tensionimin e fundit midis Greqisë dhe Shqipërisë, u shpreh: «Besoj, parasigë?bash që Greqia vepron me vetëpërmbajtje të vërtetë dhe gjykim të shëndoshë». Pra a nuk duhet të jemi të kujdesshëm, realistë e konstruktivë kur bëjmë etiketime të tilla, si Serreqi? I qoftë rruga e mbarë për në Zvicër, për të mos u ulur në tavolinë me copa letrash, siç foli në parlament, se edhe pa përvojë, edhe i fryrë...? Ai nuk ... [Vijim i një artikulli të prerë në skajin e sipërm] ... greke qenë takimet e Berishës me Papulinën në konferencën e shtypit gjatë vizitës së Papulisit. Erdhi e shkuan ministra e zëvendës. Kujt[o?] në Shqipëri i erdhi mirë për këtë klimë të re, për këtë besim të ndërsjelltë për mundësinë e bashkëpunimit e të marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë. në vendet që ushtrojnë terrorizmin shtetëror...» Nuk dua ta ka ndonjë arsye tjetër. (Vijon në faqen 2).

Komisioni i Projekt-kushtetutës ka 3 muaj pa u mbledhur. Këtë lajm konfirmuan dje deputet anëtarë të komisionit për hartimin e projekt-kushtetutës. Ligji themelor i shtetit ai që garanton institucionalizimin e demokracisë, lirive e të drejtave themelore të njeriut, do të vazhdojë edhe më tej të mungojë shqiptarëve. Njëkohësisht është ai që edhe një herë tjetër do t’i lërë shqiptarët jashtë Evropës pasi është një nga pjesët përbërëse, kusht bazë që Europa bën prezent me standardin e saj. Sipas deputetëve që na konfirmuan lajmin dy janë arsyet që kanë çuar në këtë mos mbledhje të komisionit. Së pari mbledhja e fundit e komisionit rezervoi «s[?]ërre të mëdha», midis deputetëve të forcave të ndryshme politike, dhe së dyti është frika e një krize parlamentare në rast të paraqitjes të projekt-kushtetutës për miratim në parlament. E pra, ndërsa shqiptarët e kërkojnë institucionin që do t’i garantojë, atë që kodet penale e civile, Stalinizmi të 76-tës ia mohojnë, dikush ose segmente të caktuara të pushtetit nuk janë të predispozuar për këtë madje ka dhe qarqe e forca të cilat synojnë mbajtjen e Shqipërisë jashtë Evropës. ENCO DUKA

- Mori pjesë nënkryetari i Partisë Socialiste Shqiptare shoku Servet Pëllumbi Mirëseerdhët Eurosocialistë! Ky ishte urimi i mirëpritur, të cilë[t?] ngrohtësisht pritën djem e vajza të nj[?] sheshin kryesor të qytetit të Rrëshenit. Lëvizja rinore eurosocialiste nga ka[?] qitha rrethët verilindore të Shqipërisë, nga Shkodra e Tropoja, Laçi e Puka, Kukësi e Mati, Rrësheni, të Mirditës pritëse. Mes tyre edhe drejtues të Forumit Eurosocialist shqiptar dhe deputetët e Kuvendit Popullor Pandeli Majko, Ndre Legisi si dhe drejtues të lartë të Kryesisë së Forumit Eurosocialist. Ndihej i veçantë edhe nënkryetari i Partisë Socialiste Shqiptare Prof. Servet Pëllumbi. Ishte i ri eurosocialist Arbën Gjini «M[?]» uzhtari[?]... dhe së shprehnin dhe në nderë angazhimin e tyre për t’u përgjigjur këtyre parametrave të rinj. Ai përs[?]... do të hapë udhëzimin në sa[?] i mbushur plot me lëvizje të Kuqërinj duke u uruar mirëseardhjen ... duke u shprehur ... Tranzicioni në zonën verilindore veçoritë e saj dhe problemet e rinisë. Askush nga ne - u tha në takim, nuk ka ndërmend të mohojë arritjet të cilat e kanë bazën në vullnetin e të gjithëve për të vendosur një rend të vërtetë demokratik. Por vështirë e shumicës së njerëzve kriza ekonomike dhe sociale, korrupsioni dhe vjedhjet, rreziku i izolimit të ri nga Europa, papunësia, shkeljet e të drejtave e lirive të njeriut, - janë taparë të cilat flasin për konsumim e plotë të pushtetmbajtësve aktualë. Përpëryrimi dhe realiteti janë larguar nga njëri-tjetri. Kjo situatë kuptohet, rëndon tek rinia. Jo vetëm për realizimin e kërkesave për veten, por dhe për vizionin, me të cilin ajo hyrë në proceset demokratike. Profili i lëvizt sportiv të të riut, është një klauzolë për të rinjtë shqiptarë. Papunësia është ndër dokumentet më të prekshme. Vetëm në Mirditë nga 8500 veta të larguar nga puna, 5100 nga këta janë të moshën së re dhe kërkojnë të adjeshme nga tregu i shkollëruar, rënia e çmimeve e fuqisë blerëse janë faktorë që po e mbajnë të dobët edhe sektorin privat. Privatizimi i ndërmarrjeve të vogla e të mesme me vendimet e bordeve të privatizimit ka ngushtuar një hapësirë që integralisht do të zgjidhte problemet e punësimit dhe të pronësisë. - Mungesa e emigracionit e organizuar, kufizim i mundësive për punësim e arsimim, mos vendosja e rendit e qetësisë, shkelja e të drejtave të njeriut, e veçanërisht ndaj opozitës, janë ndër të tjera edhe disa nga akuzat që eurosocialistët i bëjnë pushtetarët e sotëm. - Socializmi demokratik - Alternativa që afron zgjidhje optimale, vlera e organizimeve finora. Në si të rinj - u tha në takim, e kemi të qartë, se socializmi demokratik është alternativë që ofron për popullin dhe fëmijë zgjidhje me optimale. Ndaj jemi të ndërgjegjshëm të lufton që bëjmë për rrugët demokratike që kanë ndjekur e vazhdojmë t’i ndjekim derisa alternativa jonë të fitojë. Rinia Eurosocialiste ka dhe do ketë në themelin e veprimtarisë së saj idealet e shenjta kombëtare, progresin, frymën e marrëdhënieve të sinqerta, bashkëpunimin mirë... (Vijon në faqen 3)

DELVINË Ujqërit e PD-së po i vijnë rrotull frigoriferit Kredi bankare shtetërore blejnë prona shtetërore duke pronësuar «besnikë të partisë». Në Delvinë ka plasur sherri 50 kush do ta marrë frigoriferin e madh të qytetit, ndër më të mëdhenjtë në rrethin e Jugut. Dega e Agjencisë së Privatizimit në këtë rreth po lum të gjithë gurët që akti i privatizimit të mos bëhet me anë shitjes me ankand. Në datën 14 Prill ishte caktuar dita e vendosjes së ankandit. Pala e punëtorëve të këtij frigoriferi ishte e papërmbajtur. Mirëpo mungonte pala e PD, ajo që sipas strategjisë së «grabitjes së pasurisë kombëtare» duhet të ngallë berlo[?], edhe mën objeket. Ndaj një kand[n?] nuk u bë në «ekiplin» e palës së PD bënë pjesë këta zotërinj: z. Agur, Jupli, kryetar i PD-së në Delvinë; z. Bajram Kënace instruktor i PD; z. Dhurim Alimani kuadër i ndërtur i PD dhe kryetar i Agjencisë së privatizimit në Delvinë; edhe z. Xhafer Dauti që të vetmen meritë si person ka faktin se ka ngrënë 15 vjet burg «për politikë». Në anën tjetër janë 17 punëtorë, të drejtuar nga z. Syrja Boci. Në një mbledhje të ditëve të fundit të degës së PD-së në rreth, Agjencia e privatizimit megjithë makinat ndonëse e z. Dhurim Alimani nuk u arrit të siguroheshin votat e domosdoshme që «thelen e majmen» la «akulltin». ♦ pangopurit e PD. Shumë pjesëmarrës, ca nga turma dhe ca nga frika abstenuan në votë. (vijon në faqen 4)

Ditën e Premte datë 29.IV.94 ora 10.00 në Selinë e Partisë Socialiste Tiranë zhvillohet mbledhja e Komitetit të Përgjithshëm Drejtues. Njoftohen anëtarët e Komitetit si dhe deputetët e Partisë Socialiste për pjesëmarrjen në mbledhje. Kryesia e PS. Tiranë