Mesazh përshëndetës Në vëmendje të: ASAMBLESË SË QYTETARËVE TË HELSINKIT. (Komisionit për politikat e Paqes) Delegacionit në Spanjë. QEVERISË SË RAJONIT TË VALENCIAS. Në vëmendje të: ASAMBLESË SË QYTETARËVE TË HELSINKIT. (Komisionit për politikat e Paqes) Delegacionit në Spanjë. QEVERISË SË RAJONIT TË VALENCIAS. Të nderuar bashkëqytetarë të Helsinkit, Kam kënaqësinë të konfirmoj se këto ditë, në Burgun e Tiranës ku mbahem i izoluar për motive politike të mirënjohura edhe për Ju, mora ftesën Tuaj kuptimplote si pjesëmarrës nderi në Konferencën e Valencias, 12-15 maj 1994, «Rendi Evropian, Paqja dhe Demokracia në Shekullin e 21-të». Duke Ju falenderuar për këtë mesazh solidariteti, Ju siguroj se edhe zgjedhësit, bashkëqytetarët dhe bashkëvuajtësit e mi të shumtë në Shqipëri e kuptojnë qartë dhe do ta amplifikojnë përmbajtjen e tij qytetëruese e demokratike, të lidhur me vetë rymën liberatore të Helsinkit që ai sjell në vendin dhe në rajonin tonë të trazuar. Të nderuar kolegë. Për mua dhe bashkëkomëbet e mi, nuk janë të panjohura, por vlerësohen lart kontributi, iniciativat dhe këmbëngulja e Asamblesë së Qytetarëve të Helsinkit, si promotore dhe mediatiore e provuar e dialogut qytetar ndërevropian midis luftëtarëve të paqes e të zgjidhjes me mjete demokratike të konflikteve. Ato kanë bashkuar, veçanërisht në dy vjetët e fundit, personalitete të shquara të jetës politike kulturore e civile në përpjekje të palodhura e fisnike për të përfshirë në procesin e Helsinkit çdo skaj të kontinentit tonë dhe, sidomos, vatrat e nxehta të krizave postkomuniste e të konflikteve të raktualizuara etnike, fetare, sociale e kulturore. Në këtë kuadër, meritojnë respekt dhe përshëndetje të veçantë autoritetet zyrtare të Valencias së shquar, si mikpritës dhe sponsorizues, për të dytën herë, të një konference të tillë të rëndësishme, pas asaj të shtatorit 1992, që iu kushtua posaçërisht «Integrimit paqësor e demokratik të Ballkanit në Evropë». Ashtu si më parë, jo vetëm për shkak të ecurisë kritike të proceseve demokratike në vendin tim, tregues sinjifikativ i së cilës është persekutimi im politik dhe intoleranca shtetërore ndaj opozitës, por sidomos për situatën e rrezikshme që përjetojnë bashkëkombësit e mi dhe popujt e tjerë të Ballkanit, nuk mund të mos ndaj me Ju shqetësimin për kundërvënien tragjike të nacionalizmit postkomunist dhe tendencave neoautoritarе ndaj mbrojtjes dhe zhvillimit të të drejtave universale të qytetarisë në shoqëritë tona të tërështa civile e demokratike. Duke shprehur gëzim e lehtësim për vëlen sërisht në qendër të diskutimeve të këtyre çështjeve të mprehta, kam bindjen se, edhe me kontributin e personaliteteve të shquara pjesëmarrëse - Felipe Gonzales, Joan Lerma, Mihail Gorbaçov, Sonja Licht, Achille Occhetto etj. në Konferencën e Valencias do të përpunohen e pasurohen më tej strategjitë e dialogut për riparijtim midis palëve të kundërta në situata konfliktesh, për të parandaluar e dhënë fund dhunës politike, intolerancës etnike, apartejdit dhe genocidit njerëzor, viktima të të cilave janë edhe shqiptarët sot. konceptohet pa vizionet e reja të Evropës, të Maastritit, të principeve të solidaritetit e paqëruajtës të Presidentit Klinton dhe të angazhimeve të OKB-së për këtë qëllim. Duke i përsëritur serozisht gjithë pjesëmarrësit në Konferencë rithëksoj bindjen time të palëkundur se kapërcimi i këtyre sfidave të tundshkme të 20-të, kalon nga përpjekjet tona të bashkuara për thellimin e ndikimit qytetërues të principeve të Helsinkit në shoqëritë tona dhe për zhvillimin e vlerave demokratike transnacionale që mbështetën në kufijtë e hapur dhe në afirmimin e identitetit evropian të kombeve. Me përkonfirmim e solidaritetit e të bashkëpunimit të pandërprerë. Burgu i Tiranës, 03.03.1994. Qelia Nr. 47. FATOS NANO Kryetar i PSSH

- AI BESON SE ME PS S’DO TE KETE KURRE KTHIM PRAPA Ne KOMUNIZEM - Turi i parë i zgjedhjeve në Hungari nxorri në krye PS me 32,57 përqind të votave. Socialistët hungarezë në listat elektorale në shkallë vendi fituan një të tretën e votave, sikurse thekson AFP «në turin e dytë ato mund të sigurojnë shumicën absolute» në parlamentin prej 386 vendesh. Turi i dytë i zgjedhjeve do zhvillohet më 29 Maj dhe deri atëherë, të të mos oejmë hamendje për përqindjet përfundimtare. Por, pavarësisht nga kjo, rezultati i Socialistëve është dukshëm pozitiv. Ata kanë lënë prapa me 13,4 për qind eleancën e demokratëve të lirë me Liberalët dhe me 20 për qind Forum Demokratik në pushtet. Një tregues i veçantë dhe shumë i rëndësishëm që bie në sy është fakti se nga këto tre grupë kryesore në parlamentin e mëparshëm, vetëm në turin e parë elektorati i socialistëve është trefishuar, i liberalëve dhe demokratëve të lirë ka rënë me 2 për qind, ndërsa i partisë në pushtet ka rënë në mënyrë drastike, gjysmë për gjysmë. Brenda për brenda Hungarisë rritja e elektoratit të socialistëve dhe rënia e djathtëve të qendrës në pushtet u shkaktet e veta. Politika ekonomike e ndjekur nga Forumi Demokratik Hungarez (Qendra e Djathtë) ka «faktuar dhimbje të mëdha sociale si dhe shumica e popullsisë hungareze, inflacioni me 22 për qind në vit ka qenë më i lartë se rritja e të ardhurave: pësunësia arriti, në njëditë e 12 për qindësit, duke u rritur së tepëri me prag të zgjedhjeve. Edhe numri i të moshuarëve që jetojnë në nivelin tuj varfërisë është rritur në mënyrë të dukshme. Këto fakte ekonomike e përmendur më sipër, si dhe të tjera, kishin paralajmëruar me kohë rënien drastike të popullaritetit fillestar që gëzonte Forumi Demokratik pas përmbysjes së komunizmit; duke palëgjuar njëkohësisht një rënie shumë të ndjeshme të socialistëve hungarezë në jetën politike të vendit. Të gjitha anketimet vendase apo të huaja në prag të zgjedhjeve nxirrnin në vend të parë Partinë Socialiste, si për shkak të dobësive të politikës së ndjekur nga Forumi Demokratik të qendrës së djathtë, por edhe për shkak të alternativave ekonomike politike të socialistëve paraqitura nga vetë Partia Socialiste. Anketimet tregonin se lideri i Socialistëve Hungarezë, Gula Horn ishte pëlqimtani më popullor në Hungari pas presidentit Arpad Goncz. Në të vërtetë çfarë ofruan në programin e tyre elektorali socialistët hungarezë që e bënë të hegjueshme alternativën e socializmit demokratik europian në sytë e elektoratit hungarez? Politika ekonomike e PS do të synojë të krijojë kushtet për rritje ekonomike të vendit të përmirësme financat e vendit, të ulë inflacionin, të ulë papunësinë në vend. Politika e jashtme e PS të Hungarisë do të fokusohet në bashkëpunim me Evropën dhe NATO-n. Por ajo që është ndoshta më të rëndësishmet është fakti se për socialistët hungarezë nuk do të ketë më kurrë kthim mbrapa tek komunizmi, për të cilën kishin dhënë një kontribut të jos të gjithë vetë socialiste hungarezë të reformuar. Ishte Gula Horn, lideri i Socialisteve Hungarezë, që më 1989 kur ishte ministër i Jashtëm i Hungarisë, që shembi «Perden e hekurt» mes Lindjes e Perëndimit, duke lejuar kalimin e

Gjashtë ditë pas ditës së dëshmorëve dhe ditë pas ditës ndërkombëtare të luftës mbi fashizmin, Ibrahim «bej» Vasjari i Partisë Demokratike i raqiti në parlament obeliskoren e tij rreth 5 majit. Sipas këtij ballisti, përkohësisht refugjat në Partinë Demokratike, dita e dëshmorëve nuk duhet të jetë 5 maj. Atë që humbën në luftë, ballistët duan ta fitojnë në paqe dhe mos iu hamë hakun kanë fituar jo pak. Tani siç duket i erdhi radha ditës së dëshmorëve. Edhe atë duan ta fitojnë ballistët. 5 maji ata i tërbon, u kall datën. Ata i tmerron gjaku i dëshmorëve. Ai gjak iu kujton atyre se në atë vitet të «luftës nacional çlirimtare» u bashkuan me pushtuesin. Iu kujton masakrën e 4 dhe 28 shkurtit 1944, Lejla Malon e shkruar e hell nga ballistët Memo Meton e vrarë tradhtisht në pritë; iu kujton heronjtë e Viguit; tre-heronjtë e Shkodrës; iu kujton 28 mijë dëshmorët që për to bërë e të tillë kanë kontribuar jo pak edhe ballistët. 5 maji iu kujton tradhtarëve tra[d]htinë. Prandaj për ta nuk duhet të jetë 5 maj! Kishin kohë që i vinin rrotull kësaj dite bëjnë e atyre që u bashkuan me pushtuesit fashistë por nuk ua merrte mendja se do të arrinin deri aty sa të dilnin hapur. Ballistët e sotëm jua kalojnë edhe atyre të tyre për nga demagogjia. «Lahim»—«bueh» të popullit Havaur ka bërë luftëra e ka dhënë dëshmorë gjatë gjithë historisë së tij. Të lumtë goja more beu im! Ti «fashistë» Fori lufta nacional çlirimtare është lufta më e lavdishme, ka ka bërë populli ynë në shekuj. BEQIR SKRELI (Vijon në faqen 3)

(SHËNIME) Luan Hajdaraga - Partia Socialiste e quan Greqinë vend mik, një kyç për integrimin e Shqipërisë në Evropë. - Me SHBA do të vendosim kontakte të institucionalizuara. Luan Hajdaraga - integrimin e Shqipërisë në Evropë. - Me SHBA do të vendosim kontakte të institucionalizuara. Takim, me anëtarë e simpatizantë të PS në Libohovë ishte lënë të shtunën më datë 7 Maj, ora 14. Valëtën e orën 14 e 10 minuta dhe zbritën nga makina në hyrje të sheshit të qytetit, në pjesën e ngushtë të saj. Ndijej një shqetësim i vogël tek ata që na pritnin. Sa pa e diktuar mirë e atë, në anën tjetër të sheshit pamë katër policë krah për krah që ecnin ngadalë e matur, sikur u vinte rëndë të afrohen. U kuptua se kishte diçka. Cila ishte kjo? Nisur nga një ngjarje e rëndë e organeve të policisë me kryetarin e organizatës së Partisë Socialiste të fshatit Kolonjë, e cila është denoncuar dhe në shtyp me datën 1 Maj, aparati i komitetit drejtues të PS të rrethit kishte njoftuar takimet e datave 6 e 7 Maj në to, edhe pse do ishin me simpatizantë e anëtarë e të mbyllura dhe jo manifestime të mëdha publike. Për arsye pune, takimi i Libohovës lëvizë dhe u afrua nga e diela në të shtunën. Me këtë, duke fillimisht se e kishin organet e rendit. Ndërsa kryetari i PS të rrethit, bisedonte me përfaqësuesit e rendit, Baftjar Ruli tha se mbledhshim në shtëpinë e tij, s’ka shtëpi dhe fitoi mirënjohjen për atë kafë. Për kafe vimë, mbledhjen n’kemi nse e bëjmë në shtëpi thanë ata dhe shkuan një grup i vogël shokësh vendas e të vajtur. Baftjar Ruli është xhaxhai i Genci Rulit, ish komunist, socialist sot, si dhe e shoqja. Ka ardhhur Genci? — e pyeti Leontievi të zotin e shtëpisë me të cilin njiheshin. Vetëm dy herë u gjegj ai; ruan veten se mua s’ka ç’me ruan Sikur të mos mjaftonte kjo lidhje, Tefta, e shoqja, hidhet e thotë: «Unë e kam djalë xhaxha Arshi Pipën». I ndërlidhën jo pa emocion gjërat të gjithë, se këto vjet tranzicioni duket se janë politike: më në fund u bënë e ndjeshëm e të prekshëm si njerëzit e atyre Baftjari vazhdoi: Rulatë jemi fisi i madh edhe me ballin kam. Nuk i fshehim gjërat, tha ora e Tefta. Një socialist tjetër i vendosur, djalë i ri, kërkoi leje, do marr minishin tha, kam fejese, po ç’mu përzien njerëzit me këta demokratë. Baftjari kujtoi prapë se pikërisht këtu në Libohovë filloi vëllavrasja dhe pak ditë para Mukjes. Thuaj që nuk jemi një vend dramatik. Baltë e Libohovës, nga sa duket është përzier e tillë. Ngrhimi e dalim nga shtëpia. Përgjigja e policisë jashtë është: unë nuk zbatoj ligjet, zbatoj urdhërat. Urdhëri është: mos i lini socialistët të mblidhen. Në qendër njerëzit që prisnin; mbi 60 vetë, të moshuar, të rinj, burra dhe shumë gra, ishin grumbulluar në një livadh të këndë i lojërave, që thuaje në Libohovë, andej nga kalon rruga e daljes prej saj. Ta bëjmë mbledhjen atje — sugjeroi njëri. Shokët thanë: - ne jemi parti e ligjshme, nuk mblidhemi në cepa cru-ç, ge e zezë gardhesh. Po njerëzit dëshironin takuar gjithsesi sepse ata nuk linin të ikje ashtu qetë. Nuk u takuam dot në sallë, filloi të flasë në këmbë Luan Hajdaraga. Edhe kjo vërteton se ky nuk është një shtet demokratik. Por kjo është një besi dhe jo forcë e tyre. Po të qen-ë më të dobët ne do na jepnin sallën me lehtësi. Jo vetëm për kaq njerëz, por dhe për dy veta ne na vjen mirë dhe duhet të vijmë t’u tako-jmë Tanë histori e Libohovës por ne nuk do bëjmë gabime të tilla që të mbyllim armëgjësi, në të gjithëve do t’u sigurojmë liri politike. Pluralizmi është garë e paqë. Kur njerëzit janë të pakënaqur partia që d’rava e pa zonja, si mban dot. Atëherë duhen zgjedhje. Si l’ administron PD-ja këto dy tre vjet? Ajo u muarr më shumë me punë të shtetit. Po kam emocionin lehin ato që thanë e bënë njerëzit. Një mësuese (Vijon në faqen 3)

Le të presim përgjigje Anglez, iku menaxherë, ndoshta i jtn në adresën e Drejtorisë së ndihmës? Filalet e fut. nga biseda e shkurtër me Drejtorin e Rezervave të Shtetit zotin Skuqi. Fjalët e tij në të vërtetë e shtojnë gjallërinë më shumë, eng-mën dhe hijen rreth ardhjes së kësaj ngarkese fantazmë në brigjet tona. «Nësa depot e rezervave të shtetit normalisht duhet të ishin të p[e]r-gatitura për të pritur drithëra e v- re me javë të tëra vazhdojnë të qindrojnë të bllokuara miliona tonelata biskota të skaduara 2500 tonë biskota mëdha e krejt të papërshtatshme, qindra thasë me miell të vjetër». «Dhe, nëse e di, nuk e di. Po, biskota? Ato nuk e pyetën? Para pra? ...» «Për të mos i ...» ... Rezervat e kësaj ngarkese fantazmë në brigjet tona. Në njërën prej adresave që na bënë të njëjën fax nga Instituti i Ndihmës Janinë e mohoi si të pavërtetë duke deklaruar se për një fax të tillë unë personalisht nuk di gjë fare. Faksi bënte të ditur për të pritur «në bazë të një marrëveshjeje ngarkesat e para të biskotave që do të vinin nga Greqia. Ka atdhe apo jo faks, kush e ka dërguar dhe kush e ka marrë para faktit që qeveria shqiptare e ka pritur këtë mall, bile e ka shpërndarë një pjesë të tij nuk ka rëndësi. Veprimet e bëra nga qeveria, tenë të kuptosh, se ka qenë plotësisht në dijeni të problemit, bile ardhja e tyre ta qënë vetëm një pjesë e diskutimeve të më-parshme të saj. Me kamiona nga Greqia erdhi vetëm një pjesë e vogël e sasive që pret të evadohet edhe në drejtim të Shqipërisë. Rreth dy ton janë shpërndarë në zonat e Kurbneshit si ushqim për njerëzit Nderkaq urdhëri i tanishëm është për të bllokuar ardhjen e tyre të mëtejshme. Përfshirë rreth 450 biletë për të lerë me biskota aktualisht ndodhen në pjesën e kufirit grek dhe presojnë për të sjellë vazhdon, Është mirë të kthehet përgjigje edhe pyetjes tjetër pse një pjesë e kësaj ndihme zgjodhi këtë rrugë? Pse u nda ngarkesa? Cili është vendi që zë në këtë «operacion» Instituti i Ndihmës në Janinë? Çpërfaqëson ky Institut dhe me kë kooperon ai në Shqipëri në një kohë që faksi i ardhur nga në atë drejtim të DSRH-së, përgën-dërrohet nga z. Skuqi. Malli i ardhur në brigjet tona nuk mund të vihet pa nj[a] kërkesë. Kush ishte ideatori i saj? Kush ka firmosur për të nisur dhe kush ka urdhë-ruar për t'u mbajtur? Në kuadrin e kujt është ndihma? Mos ndoshta në kuadër të leverimit të 20 milionë dollarëve të akorduara si ndihmë nga qeveria angleze??? Aq shumë kishim nevojë për biskota të skaduara. A nuk kishte qeveria angleze mallra të tjera. Marrëveshje mund të jetë edhe gjëra të thotë z. Skuqi. Për këtë me mirë le të presim çdo të thotë Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit të Ministrave, Vullnet Ademi. ARDIAN MYSLIMI

Duke mos e besuar një pjesë e mirë e shqiptarëve radiotelevizionin shqiptar për transparencën e tij, çdo ditë ndjekim lajme të ndryshme të botës. Ditët e fundit lajmi i mbobshëm ishte nga radio BBC-ja edhe mbështetja e re nëpër shqiptarë në një lumë, duke kaluar nëpër Greçi në mënyrë klandestine. Nga ky lajm njerëzit janë shumë të shqetësuar, dukësh ka informacion se këta

Paratë e falsifikuara u dukën e- dhe në Peshkopi. Bashkë me ta u shfaq edhe frika prej tyre. Paratë e falsifikuara u dukën edhe në Peshkopi. Bashkë me ta u shfaq edhe frika prej tyre. Të dielën në mbrëmje, pranë degës së rendit takuam një grup njerëzish të zonës së Luznisë. Ata ishin të shqetësuar nga manipulimi i parave të familjeve dhe të shtëpive të tyre që kishin kapur në para të falsifikuara, katër apo pesë mijë lekëshe, me të cilat kishin dashur të blenë ndonjë gjë për shtëpinë e tyre. Në pamundësi për të marrë informacion nga organet kompetente të cila, si për çdo gjë tjetër edhe për këtë rast bëjnë të paditurin, po japim variantin e marrë nga të afërmit e të ndaluarve. Paratë, sipas tyre, janë marrë nga arka e komunës së Luznisë nga një person, i cili ka kryer punë për degari të komunës. Disa familje për të festuar Shënqerthinin kanë marrë

- Deklaron Mekkeri - - Shtetet e Bashkuara theksuan se ato janë të pashqetësuara rreth fitoreve së socialistëve në Evropën Lindore, përsa kohë që ato nuk i kthehen totalitarizmit. Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Majk Mekkeri, i pyetur rreth suksesit të socialistëve në zgjedhjet e fundjavës së kaluar në Hungari, si dhe në ish-vende të tjera të bllokut sovjetik, vuri në dukje se kohërat kanë ndryshuar dhe bashkë me to edhe qëndrimet politike. «Në shumë raste, ata që kanë qenë të lidhur me regjimet e kaluara kanë zbatuar politika të reja programe të rinj dhe të flasin hapur qëndrime të reja politike, ndërsa kanë luftuar për pushtet politik», shtoi Mekkeri. «Në mënyrë të qartë, shqetësimi ynë do të ishte kthimi në të kaluarën totalitare të këtyre vendeve, por sigurisht kjo nuk është tabloja që shihni në gjithë Evropën Qendrore dhe Lindore, ku shihni transformimin drejt demokracisë drejt tregjeve të lira dhe drejt lirisë së fjalës». Hungarezët vërshuan në qendrat e votimit për të mbështetur Partinë Socialiste Hungareze të rinovuar, duke u dhënë afro një të tretën e votave. (Vijon në faqen 4)

(SHËNIME) Luan Hajderaga: - Partia Socialiste e quan Greqinë vend mik, një kyç për integrimin e Shqipërisë në Evropë.

BIBLIOTEKA KOMBËTARE TIRANË