Ndërsa Presidenti Berisha mburret një praktikë të dështuar - Paratë pa punësinë mulls(?) Shqipërisë Polonisë dhe Hungarisë - Paratë pa punësinë mulls[?] Shqipërisë Polonisë dhe Hungarisë Në vend që të përvijohej përmirësimi nga pasojat e para të reformës ekonomike, në vend të një rritjeje të prodhimit, të paktën 16 për qind, u shënua rënie. Të ardhurat e popullsisë vazhduan të bien. Papunësia, veçanërisht ajo e fshehtë, po bëhet një dukuri masive. Kjo është e dhimbshme për një popull që për dekada të tëra ka jetuar me bindjen se puna është burimi kryesor i mirëqenies së tij. Siç pohohet edhe në raportet e institucioneve ndërkombëtare, terapia e shokut, e zbatuar pa kriter dhe pa mbështetje të mjaftueshme, solli goditje të forta sociale. Në vend që të shfaqej stabilizimi, u rritën pabarazitë, u dobësua struktura prodhuese dhe u hapën plagë të reja shoqërore. Shqipëria nuk mund të krahasohej mekanikisht me Poloninë dhe Hungarinë. Kushtet historike, struktura ekonomike dhe niveli i zhvillimit ishin krejt të ndryshme. Zbatimi i një recete të importuar verbërisht solli pasoja të rënda. Nga të dhënat e publikuara, del se rënia e prodhimit industrial dhe bujqësor ishte më e thellë se sa pritej. Rrjeti i mbrojtjes sociale nuk u përforcua, ndërsa çmimet u liberalizuan me shpejtësi. Popullsia e ndjeu menjëherë trysninë e kostos së jetesës. Në vend të mirëqenies së premtuar, shumë familje u përballën me varfëri dhe pasiguri. Politika ekonomike e viteve të para të tranzicionit tregoi se pa institucione funksionale, pa kredi të lira, pa nxitje për prodhimin dhe pa një shtet që mbron shtresat e dobëta, reforma kthehet në barrë. Është koha që të nxirren mësime dhe të korrigjohet kursi i deritanishëm.

Cedojë e tjetër, o besnik i posa skllimike nga Rumonia dhe Hungaria Vendimi i socialistëve të fituar në Hungari është një lajm i madh për të majtën europiane. Pas katër vjetësh prove të ashpër reformash neoliberale, elektorati hungarez iu kthye një force që premtonte më shumë drejtësi sociale, punësim dhe shtet më aktiv. Ky zhvillim ka domethënie të veçantë edhe për Shqipërinë. Nuk mund të fshihen ngjashmëritë mes zhgënjimit popullor ndaj qeverive të djathta në Europën Lindore dhe asaj që po ndodh te ne. Propaganda për suksesin e menjëhershëm të tregut të lirë po përplaset me realitetin e papunësisë dhe të varfërisë. Hungaria dhe Rumania po japin sinjale të qarta se qytetarët kërkojnë stabilitet dhe mbrojtje sociale. Ky rezultat duhet të lexohet edhe si paralajmërim politik. Qeverisja nuk mund të mbështetet vetëm te retorika antikomuniste apo te justifikimi i çdo vështirësie me të kaluarën. Votuesit kërkojnë zgjidhje konkrete për jetën e tyre të përditshme.

Siç kemi vërejtur edhe në raste të tjera, administrata vendore shpesh përballet me mungesë kompetencash të qarta dhe me ndërhyrje nga qendra. Rasti i Bashkisë së Durrësit tregon përplasjen mes nevojës për të zgjidhur problemet e qytetit dhe pengesave burokratike. Çështjet e telekomit, të shërbimeve urbane dhe të taksave vendore mbeten të paqarta në legjislacion. Qytetarët e Durrësit kërkojnë shërbime më të mira dhe një bashki me autoritet real. Pa decentralizim të mirëfilltë dhe pa burime financiare të mjaftueshme, pushteti vendor nuk mund të kryejë detyrat e veta. Është e domosdoshme që ligjet të harmonizohen me nevojat konkrete të komunitetit.

Intervistë me Artistin e popullit Lutfar Paja, dhënë gazetari Bashkim Koçi . Luftar[?] Paja është një nga figurat e njohura të skenës shqiptare. Në këtë intervistë ai flet për artin, për shoqërinë dhe për përgjegjësinë qytetare të intelektualit. “Dëgjoj një zë që thërret: mendoni për Shqipërinë”, shprehet ai, duke nënvizuar nevojën për më shumë ndërgjegje kombëtare, solidaritet dhe humanizëm. Ai ndalet te vështirësitë e artistëve në kushtet e tranzicionit, te mungesa e mbështetjes institucionale dhe te rreziku që vlerat kulturore të lihen në harresë. Sipas tij, arti duhet të mbetet zë i së vërtetës dhe i shpresës, jo mjet i propagandës së radhës. Intervista prek edhe çështje të emigracionit, të rinisë dhe të gjendjes morale në vend. Mesazhi kryesor është i qartë: Shqipëria ka nevojë për punë, për mirëkuptim dhe për respekt ndaj kulturës.

Nga ana e Asaf Sh[e]honi SSSS[?] Ky editorial vë theksin te nevoja për të ndërtuar një Shqipëri më të drejtë, më produktive dhe më të qytetëruar. Reformat duhet të udhëhiqen nga interesi kombëtar dhe jo nga improvizimi. Zhvillimi kërkon institucione serioze, drejtësi funksionale, arsim cilësor dhe ekonomi që krijon vende pune. Autori argumenton se vetëm me punë, me përgjegjësi dhe me dialog mund të kapërcehen vështirësitë e tranzicionit. Shoqëria shqiptare ka energji të mëdha, por ato duhen orientuar drejt prodhimit, dijes dhe respektit për ligjin. Mesazhi është optimist: Shqipëria mund të ecë përpara nëse politika heq dorë nga konfliktet shterpe dhe përqendrohet te interesat reale të qytetarëve.

Nëpër malet e bllokuara angleze : A ka dështuar kryeministri shqiptar për ca bistola..?! Shkrimi ngre pyetje për mënyrën si është trajtuar një çështje e bujshme që lidhet me armë dhe me përgjegjësi qeveritare. Në vend të një sqarimi të plotë institucional, opinioni publik është ushqyer me versione të pjesshme, akuza të ndërsjella dhe heshtje të pajustifikuara. Kjo e dëmton besimin e qytetarëve te shteti. Përtej episodit konkret, çështja nxjerr në pah dobësitë e administratës dhe mungesën e standardeve të llogaridhënies. Kur ngjarje të tilla trajtohen me konfuzion, krijohet përshtypja se qeveria ose nuk kontrollon dot situatën, ose nuk dëshiron të tregojë të vërtetën e plotë. Publiku ka të drejtë të dijë çfarë ka ndodhur, kush mban përgjegjësi dhe çfarë masash do të merren që ngjarje të tilla të mos përsëriten.

Shënimi trajton një çështje të vogël në dukje, por domethënëse për mënyrën se si funksionon administrata dhe biznesi i përditshëm. Pas një problemi banal fshihet një skemë abuzimi, ku mungesa e kontrollit dhe e transparencës hap rrugë përfitimeve të padrejta. Autori ironizon faktin se edhe për shërbime të thjeshta, qytetarët ndeshen me tarifa të paarsyeshme, me ndërmjetës dhe me procedura absurde. Ky realitet ushqen mosbesimin dhe indinjatën publike. Rasti shërben si simbol i një sëmundjeje më të thellë: korrupsioni i vogël, por i përhapur, që e vështirëson jetën e zakonshme të njerëzve.