Rreth 400 të sëmurë dhe 8 të vdekur bilanci i deritanishëm

Ndërkohë që epidemia e kolerës po i shton krahët çdo ditë e më tepër, nuk ndihet ende as dhe përpjekja e organeve shtetërore për të përballuar situatën. Në luftë me epideminë deri tani shihen të angazhohen vetëm mjekët dhe Ministria e Shëndetësisë. Por shqetësimi është i shumëkomentuar dhe ai nuk mund të përballohet vetëm prej mjekëve. Duken ndërmarrë veprime të tjera me karakter social e shëndetësor për të përballuar gjendjen e krijuar dhe atë që mund të krijohet më tej. Ç’bën qeveria? Gazeta «RD» në faqen të parë shkruan se Qeveria shqiptare është e gatshme të akordojë deri 200 mijë dollarë për përballimin e situatës. Ç’janë këto njoftime idiote? E kujt është kjo qeveri dhe kujt do t’ia akordojë këto dollarë? Mos është qeveri e ndonjë vendi tjetër që mjaftohet vetëm me dhënien e disa mijëra dollarëve? Dhe së fundi, përse akoma «është e gatshme» dhe nuk i jep këto para për t’u përdorur në këtë ku duhet? Është e qartë. Qeveria i «ka larë duart» që me kohë, duke ia lënë [tekst i prerë] ca dollarëve. Ajo e shikon veten jashtë lojës nga kjo fatkeqësi kombëtare, ashtu siç e ka parë veten deri më sot të papërgjegjshme ndaj problemeve të shumta sociale të vendit. Qeveria kështu hedh kokën si struci sepse tërë përgjegjësia për kolerën bie mbi të. Ajo tashmë e ka marrë epitetin si «qeveri e kolerës». Çfarë është e domosdoshme të bë- njohin gjendjen, apo kanë frikë të shprehen? në tjetrin, nga një zonë të tjetrën? Përse nuk mbyllen përkohësisht ambientet publike, sidomos ato të ushqimit social, kafenetë etj. që nuk plotësojnë kushtet e nevojshme higjienike? Përse tregu i produkteve ushqimore lejohet si më parë? Këto janë masa emergjente që duhet të marrë Qeveria dhe të kontrollojë zbatimin e tyre. Edhe një aspekt tjetër. Kolerën nuk marrin masa mbrojtëse, po më kur duke filluar që nga rrjeti nuk funksionojnë fare. Po në qytet ç’thuhet? C’bëhet, thëmbra e Akilit për ta. Duket se e kanë shpen-

Kolera ka shpërthyer rrethimin [vazhdim i kolonës majtas] ...het? Së pari kërkohet një informacion i përpiktë për atë që po ndodh me sëmundjen. Ky informacion deri më tani ka munguar. Që nga deklarimi i parë i sëmundjes dhe deri në ditën e djeshme, informacioni zyrtar nuk ka qenë i saktë. Sëmundja u deklarua zyrtarisht vetëm pasi atë e denoncoi shtypi. Shtypi vazhdon ende t’i paraqesë informacionet zyrtare, duke e detyruar Ministrinë e Shëndetësisë të veprojë në trysninë e tij. Edhe kjo vetë paraqet kontradikta në informacionet e veta. Brenda një dite; të tjera të dhëna jep në shtyp ministri i shëndetësisë, të tjera jep këshilltari i tij dhe të tjera drejtori i institutit të higjienës dhe epidemiologjisë. Nuk e njohin gjendjen, apo kanë frikë të shpërthejnë? Të dyja janë të papranueshme. Informacioni imponon masat e nevojshme që duhet të merren. Po këto masa nuk po duken në përputhje me situatën e krijuar. Përse qeveria nuk merr masa për kufizimin e lëvizjes së njerëzve nga njëri rreth në tjetrin, nga një zonë në tjetrën? Përse nuk mbrohet [tekst i prerë] [Ndërprerje në tekst] Shtyrja e shpejtë e epidemisë dhe në rrethe të tjera ka diktuar marrjen e masave të menjëhershme në mbarë vendin. «Edhe pse nuk është marrë tregues; shumë agresive, përhapja më që së shqetëson së, lër[?]mri duke bërë urgjent marrjen e masave të menjëhershme thonë specialistët e Ministrisë së Shëndetësisë. Për parandalimin e përhapjes së mëtejshme janë angazhuar të gjithë laboratorët [tekst i prerë] Rendit janë angazhu-

Troket kolera Banorët e Laçit dje mësuan edhe një lajm jo të këndshëm. Kolera që tashmë ka përfshirë shumë rrethe të vendit; krejt pa pritur ka mbërritur edhe në Laç. Në poliklinikën e qytetit të Laçit na konfirmuan se qytetarja Nafie Puça, banuese e lagjes nr. 2 të qytetit, pasi ka qenë për disa ditë në Kuçovë, ka dhënë shenja të sëmundjes nga kolera. Asaj menjëherë ju është dhënë ndihma e parë mjekësore duke u dërguar urgjentisht në spital në Tiranë. Problemi çdo orë dhe bëhet më alarmant. Qytetët e vendit një e nga një po futen në listën e zezë të mundjes së kolerës. Problemi koklavitet; rastet në Librazhd nuk kanë lidhje me Kuçovën; e aq më shumë kur njoftohet në komunën zyrtare se në rastet e Librazhdit; tre jan[?] refuzate të kthyer ditët e fundit. Korresp. i «Zërit të popullit»

Paqllëk komunal nën kolerë

Korçë — Rritet numri i të sëmurëve Kur e merr flaka çatjanë, thotë populli, s’mbetet gjë tjetër veçse të ngrohesh duart. Kështu po ndodh edhe me pushtetartë tanë, të cilët përmes televizionit vazhdojnë të bëjnë thirrje për të mbajtur moralin lart. Në repartin e infektivit të spitalit të Korçës askush s’e shpërthen gojën për të treguar të vërtetën dhe të thonë se janë njëqind të sëmurëve është diçka më e mirë, ndërsa për numrin e tyre askush s’të përgjigjet. Aq sa edhe drejtoria e shëndetësisë publike nuk di gjë për këtë problem kaq të rëndësishëm. Çështje sekreti nga kolera. E ndërkaq me mundësitë tona edhe ne mësojmë se tani janë pasditë 6 të sëmurëve të mënjanë u shtohen edhe tre raste të tjera, dy nga fshati Mborje dhe një nga Progri i Devollit. Kështu pra shtrirja gjeografike e diarresë kolerike ndërsa vazhdon të rritet, kryetari i rendit të Korçës mjaftohet vetëm me një telegram 140 fjalësh drejtuar komunave. Shikimi i njerëzve është i plotë. Të prirur janë të gjithë të marrin masa mbrojtëse, po me se? Kur duke filluar që nga rrethi shëndetësor i fshatrave, ashtu sikurse dhe ujësjellësat e tyre, thuajse nuk funksionojnë fare. Po në qytet ç’thuhet? Ç’bëhet, si po reagojnë pushtetarët? Çështja e ujit vazhdon të mbetet thembra e Akilit për ta. Dukët se e kanë shpenzuar gjithë kohën me bordin e privatizimit dhe ecjekat jashtë shtetit duke harruar këtë aspekt jetik, që është uji për shtëpinë e popullit. Kjo-ska që thuajse kanë uzurpuar krejt rrugët dhe lulishtet e qytetit, janë burimet më të mundshme, thonë specialistët e mjekësisë. Ato do të shërbenjë si burim i parë për mikrobet e rrezikshme dhe shumë prej tyre s’kanë as elementët më të domosdoshëm hidrosanitarë. Dhe shkojmë më tej. Vetë spitali i Korçës është për të vënë duart në kokë. Një papastërti e patolerueshme, një neglizhencë e çuditshme. Nëpër repartet e tij kundërmon era e ujërave të zeza nga mungesa e ujit të rrjedhshëm. Reparti infektiv të ngjan vetë si një vend he dhurina kur sheh se përreth tij gjendja mbushale e plehra nga më të ndryshmet. Ai i dermatologjisë akoma më keq, aq sa të hysh në të duket të kesh pa tjetër këndërgax. Çka? Reforma e kryen në kuadrin drejtues bëre ç’dëshen dhe vënë më të aftët, ndërsa gjendja krejt e asfikësuar. Më ndryshe gjendja në Kolonjë. Atje ende s’ka arritur diarreja kolerike. Kështu edhe në Pogradec. Por qytetarët e saj japin alarmin e ndotjes së lartë të ujërave të liqenit nga shkarkimi i ujërave të zeza të qytetit. M. MEKO

Gjirokastër Paqllëk komunal nën kolerë Shija e klorit është shtuar në ujin e pijshëm, por karakterkat me ujëra të zeza të varura komunalia ende nuk i vë dot poshtë. Dy janë prurësit e kolerës deri tani: thashethemet dhe paniku i madh. Por paniku është i madh tek njerëzit, në familje, por i pakët dhe jo ai që duhet në shtet dhe organizmat e tij. Zonat me vështirësi uji vazhdojnë, përrjasht ujërat e zeza që përmbysin, duke u bërë në shumë vende, plehra, me gjithë punën. Mbulojnë sipërfaqe që kanë zënë me kohë. i vë dot poshtë. Alarmi i vogël i njerëzit është i mirë; por është i vogël dhe i vonuar; alarmi i madh që duhet ti ngjajë tërmetit në shtet, sepse kolera; siç lexojmë është ulur poshtë dhe po e ngushton rrethimin e saj të zi. Të nxitojmë pa rënë në të. THANAS DINO

Nënkryetari i Partisë Socialiste Ilir Meta dhe deputetët dr. Sabit Brokaj dhe Ndre Legisi shkuan këto ditë në rrethet e Beratit dhe të Kuçovës për t’u njohur rreth situatës së krijuar nga sëmundja e kolerës e për të ndihmuar për përballimin e vështirësive. Në fillim ata organizuan një takim në prefekturën e Beratit ku morën pjesë prefekti dhe pjesëtarët e komisionit të posaçëm i cili është ngritur posaçërisht për intoksikasionin e kolerës. Një takim tjetër u bë në Këshillin e Rrethit ku morën pjesë edhe kryetarët e komunave dhe anëtarët e këshillit bashkiak që përfaqësonin Partinë Socialiste. Pjesëmarrësit ngritën probleme: shumica e cilave varionin me përhapjen e sëmundjes. Në shumë fshatra; por edhe në qytetin e Beratit janë krijuar vësht-

Është krim të bësh politikë me sëmundjen tragjike të kolerës ashtu siç u përpoq të veprojë zoti Cikuli ministër i shëndetësisë në intervistën e tij televizion. Kjo sëmundje e rrezikshme që i takon njerëzve pa paragjykime partiake, duhet trajtuar me rëndësinë që i takon, e Shqipëria në zemër të Europës mos të ngërdhojë kokën e të mos izolohet. Kthimi i Shqipërisë në një vend endemik, pothuajse të sëmundjes, do të rrezikonte dhe do të vendoste përpara përgjegjësive shumë të mëdha pushtetin e çdo partie politike sot e në të ardhmen. Prandaj zhdukja e kolerës nga Shqipëria duhet të mobilizojë të gjithë shqiptarët për marrjen e masave më të rrepta në parandalimin e saj. Çdo qeveri duhet të kontribuojë sipas mundësive me financë, propagandë e përkushtim në ruajtjen e mirëmbajtjen e shëndetit dhe të mjedisit më të rrethon. Është krim të bësh politikë me sëmundjen tragjike të kolerës ashtu siç u përpoq të veprojë zoti Cikuli ministër i shëndetësisë në intervistën e tij televizion. Kjo sëmundje e rrezikshme që i takon njerëzve pa paragjykime partiake, duhet trajtuar me rëndësinë që i takon, e Shqipëria në zemër të Europës mos të ngërdhojë kokën e të mos izolohet. Kthimi i Shqipërisë në një vend endemik, pothuajse të sëmundjes, do të rrezikonte dhe do të vendoste përpara përgjegjësive shumë të mëdha pushtetin e çdo partie politike sot e në të ardhmen. Prandaj zhdukja e kolerës nga Shqipëria duhet të mobilizojë të gjithë shqiptarët për marrjen e masave më të rrepta në parandalimin e saj. Çdo qeveri duhet të kontribuojë sipas mundësive me financë, propagandë e përkushtim në ruajtjen e mirëmbajtjen e shëndetit dhe të mjedisit që të mban. Ministria e Shëndetësisë duhet të marrë masa urgjente për vënien në funksionim të qendrave shëndetësore që prej vitesh nuk funksionojnë në shumë fshatrave të vendit. Ngritja e qendrave të reja shëndetësore në fshatra dhe plotësimi i tyre me mjetet e nevojshme dhe personel mjekësor që nuk i mungon Shqipërisë duhet të jetë detyrë urgjente, e kësaj ministrie. Për kryerjen e një veprimi të tillë kërkohen fonde, pajisje dhe mjete si dhe kërkesë llogarie të vazhdueshme ndaj këtij personeli. Lënia nën kontrollin e minstrive dhe drejtorive të rretheve e këtyre të bëjë që dhe punët në këto qendra shëndetësore të mos kryhen si duhet dhe kontrolli të mos jetë në lartësinë e kërkesave të kohës. Pushteti lokal nuk ka asnjë mundësi të veprojë për të përballuar s.tu-atën e rënduar nga epidemia e kolerës. (Vijon në faqen 2)

Vlorë Higjiena është tipar i njeriut të kulturuar Eshtë krejt normale që epiqendra e vëmendjes në këtë ditë të epidemisë së kolerës edhe në Vlorë të përqëndrohet në dy aspekte kryesore; furnizimin me ujë dhe higjiena e qytetit. Me këtë merak dije vazhduam gjendjen nëpër lagjet e qytetit. Ajo nuk është e mirë. Bëhet punë me hope dhe pa merakun e nevojshëm qytetar; Në të gjitha lagjet e qytetit ka shqetësime serioze. Punonjësit e ndërmarrjes së pastrimit nuk e kryejnë si duhet detyrën dhe pastrimi bëhet i përciptë. Plehra ka kudo; në rrugë, pranë kios-kave, veçanërisht në lagje «L. Salla»; «28 Nëntori»; «Isa Boletini», «Lirim» etj. Puna që bëhet në qendër të qytetit, në Bulevardë kryesore; nuk duhet të spostojë vëmendjen nga periferia e qytetit. Kudo mungojnë kazanët ose objekte tjera të grumbullimit të plehrave se klorifikimi i vendit pothuajse nuk bëhet. Ndërkaq higjiena e qytetit nuk është detyrë, vetëm e një ndërmarrjeje të specializuar. Higjiena është tipar i qytetarit të kulturuar. Prandaj është e apët qytetar që kushdo të kuptojë se është rregulli i parë i bashkëjetesës së kulturave që çdo të përpiqet që qyteti i Vlorës të jetë një model i higjienës. Është ndoshta dhe një tregues i punës së bashkisë dhe aparatit të saj që në këtë situata emergjence të koordinojë shërbimin e përpjekjeve administrative shikë me angazhimin qytetar për të përballuar situatën kërcënuese. Korresp. i «Zërit të popullit»

Shkodër-Malësi e Madhe-Pukë Opinioni tashmë është majft i sensibilizuar për infeksionin e kolerës. Në Shkodër u ndalëm kryesisht në disa institucione shëndetësore. Pu- Shkodër-Malësi e Madhe-Pukë Se s’ka të prekur nga kolera, kjo s’do të thotë që të mos merren masa profilaktike paraprake Opinioni tashmë është majft i sensibilizuar për infeksionin e kolerës. Në Shkodër u ndalëm kryesisht në disa institucione shëndetësore. Pu-nonjësit e qendrës sanitare ishin sh- përndarë për të kontrolluar artikujt ushqimorë në tregun privat dhe uji-ja e pijshëm. Ndërsa në spitalin infektiv, spital ky që mban peshën krye-sore për sëmundje të kësaj natyre, na thanë se deri tani nuk kemi asnjë sinjalizim apo dyshim; përballë ko-lerës, «jemi si kockra e mollës». (Vijon në faqen 3)

- Është sëmundje e rëndë dhe me ngjitshmëri të lartë. - por ajo mund të parandalohet dhe të mjekohet me rezultat. Përhapja e sëmundjes: - Goja është rruga e hyrjes së mikrobeve të kolerës. - Përhapja e tij bëhet me anë të ujit, ushqimeve dhe duarve të ndotura. Sëmundja parandalohet nëpërmjet: Respektimit të rreptë të normave të higjienës: - larjes së kujdesshme me sapun të duarve para çdo gatimi, çdo ngrënie dhe pas çdo defekimi; - mbrojtjes së ujit, ushqimeve dhe duarve nga ndotja dhe mizat; - Zierjes së ujit të pijshëm dhe përdorimit të tij brenda 24 orëve; - Pastrimit të mirë të enëve me ujë të valuar, pas çdo përdorimi; - Përdorimit të ushqimeve pas përpunimit termik; - Frutat dhe perimet të lahen mirë me ujë të zier dhe me sapun. Drejtohuni sa më shpejt tek Mjeku nëse keni shqetësime të aparatit tretës, sidomos Diarre.

* * * - Organizma ndërkombëtarë dhe vëzhgues të interesim për zgjedhjet e lira shfaqën interesim për përballimin e situatës dhe krizës me kolerën në Shqipëri. Kanë konfirmuar gatishmërinë për ndihmë OMS-1, PNLD-4, Komuniteti Europian, qeveria italiane, Korinati i San etj. - Në Gjithkombëtarët vazhdojnë, veprimi i ... vetëm 50 vjetori të cilit, mishi pushtuar 50 qind e 50 për për-as...? Zgjedhja e ... - Për ...

- Kompostove të bllokuara më parë, e-është 8 mijë shishe birrë janë në rrugë e në asgjësimit në Elbasan. * * * - Gjykata kushtetuese e gjati të bazuar dhe e rrëzoi kërkesën e ... për ... «Pronë me Drejtësi» për shfuqizimin e ... * * * - Një 65 vjeçar grabitës atentash ... në periferi të burgut të Tiranës ...

* * * - Shogata «Agjimi» në bashkëpunim me degën e saj në Leçe të Italisë rithemeloi për pogradçarët festival trad-ionale të Verës së Re, prodhimi i veshatarit në këtë rreth. * * * - Një vazjë 9 vjeçare e grabitur në shtëpinë e saj në Tiranë shpëton nga duart e kriminelëve në Korçë, në sa-ë të ndërhyrjes së forcave të policisë. * * * - Në vazhdën e privatizimeve në rrethin e Durrësit ka përfunduar ky proces edhe për Punishten e Embël-

- Pronari i saj (godinë e maki-neri problem) u bë me 2.6 milionë lekë të reja ish ministri i marrëdhënieve tregtare me Jashtë z. A. Ho-xha, pavarsisht nga kërkesat e pu-nëtorëve e specialistëve. * * * - «Shkodra në shekuj» është një libër i ri, botimi i Muzeut Historik të këtij qyteti, që pasqyron aspekte nga historia, kultura, etnografia, gjuha, letërsia e sporti shkodran. * * * - Kauna e veçanërisht peshku, në

- Ligenet dhe Lumin e Matit nën goditjet shkatërruese të dinamitit nga gjue-ta pa leje. * * * - Midis Shqipërisë dhe Hollandës nënshkruhet marrëveshje bashkëpunimi me qëllim nxitjen e transportit rrugor të udhëtarëve dhe të mallrave. * * * - Një «ford» i policisë duke ecur me shpejtësi në rrugën Vlorë-Skelë, goditi këtë ditë një qytetar të moshuar që ecote me biçikletë. I aksidentuari ndodhet në spital. Grupit he-timor avari në vend për të sqaru-

- ... nuar shkaqet e aksidentit. * * * Lajmi i botuar në këtë rubrikë disa ditë më parë sipas të cilit prokurori Albertin Qelëshi është fejuar dhe është kërkuar dorëheqja nuk është e vërtetë. Paskalstia në këtë rast është e gazetë Javale dhe është marrë ky lajm. * * * - Pas një konflikti midis dy nxënësve 17 vjeçarë pranë bufesë ... në Vlorë erdhi pasojë ...