Kërkohet dorëheqja e shabit drejtues Kristaq Toli, kryetar i degës së Partisë Bashkimi për të Drejtat e Njeriut, Resul Llongo, kryetar i degës së Partisë Socialiste, Vladimir Qirjaqi, kryetar i degës së partisë Aleanca Demokratike dhe Edmond Fika kryetar i degës së Partisë Republikane të re- (Vijon në faqen 4)

Apel për të gjithë: NE PROPOZOJMË «RRESHTIMIN PËR KUSHTETUTËN» - Thirrje e AD-së drejtuar partive politike - Apel për të gjithë: JO SHKELËSVE TË LIGJEVE KUSHTETUESE JO PUSHTETIT TË PAKUFISHËM TË SALI BERISHËS JO SHMANGIES, DHUNIMIT DHE NEPËRKËMBJES SË PARLAMENTIT NE PROPOZOJMË «RRESHTIMIN PËR KUSHTETUTËN» - Thirrje e AD-së drejtuar partive politike - Në datat 6 dhe 10 tetor deputetët e partisë demokratike vulosën puçin kushtetues duke votuar ligjin dhe vendimin antikushtetues të presidentit Berisha për referendum. Më datën 11 tetor, në mënyrë të rrufeshme presidenti Berisha shpalli datën e referendumit pa marrë parasysh kërkesat e Dispozitave Kryesore Kushtetuese dhe të pesë partive parlamentare për ta kaluar më parë në Parlament projektin e Kushtetutës së re. Aleanca Demokratike vlerëson se këto akte të rrufeshme të kryera nga Berisha dhe marionetat e tij, deputetë të PD-së, përbëjnë jo vetëm sfidën më të madhe që i bëhet Ligjit dhe Parlamentit në fuqi, por edhe precedentën e qartë të shkallmimit të institucioneve demokratike dhe instalimit të diktaturës në Shqipëri. Partia Aleanca Demokratike, partia Demokratike e Djathtë, Partia Socialiste, Partia Socialdemokrate dhe Partia e të Drejtave të Njeriut votuan në parlament kundër puçit kushtetues të datave 6 e 10 tetor, por nuk arritën ta ndalonin atë. Të gjitha këto parti, veç e veç, i shpalluan bashkëfajësisë, por në si AD mendojmë se përgjegjësia jonë e përbashkët para kombit e demokracisë pluraliste nuk mbaron këtu. Për këtë arsye, duke parë se Berisha dhe PD nuk kanë ndërmend ta sjellin kushtetutën në Parlament; Duke parë se revaní i tyre antikushtetues nuk i trembet sot as Gjykatës Kushtetuese dhe asnjë gjykate tjetër; Me ndjenjën e lartë të përgjegjësisë para popullit që kërkon një demokraci sipas, ligjit ku të garantohet liria, drejtësia e pluralizmi; Aleanca Demokratike propozon RRESHTIMIN PËR KUSHTETUTËN. Ky propozim ka kuptimin e angazhimit të secilës parti veç e veç dhe të tërave së bashku për të mbrojtur legjitimitetin e kushtetutës. Aleanca Demokratike mendon se divergjencat programore mes partive të Majta, të Qendrës dhe të Djathta nuk duhet të bëhen pengesë për të realizuar një rreshtim për Kushtetutën, e cila qëndron mbi partitë, mbi programet. I përket gjithë popullit dhe kërkon konsensusin e të gjithëve. Mbrojtja e Ligjit është çështje parimore e demokracisë. Aleanca Demokratike Tiranë, 13.10.1994

Është vlerësuar pothuajse nga të gjitha forcat politike serishte shqipëtare si «puç» kushtetues; si veprim antikushtetues; si «vrasje e parlamentarizmit dhe nëpërkëmbje e dinjitetit të deputetëve»; si populizëm juridik; si instalim i diktaturës, dekreti nga Presidenti dhe miratimi nga grupi parlamentar i Partisë Demokratike: i ligjit «Për Referendumin dhe Vendimit të Kuvendit Popullor «Për miratimin e Kushtetutës së Shqipërisë në referendum». Në vazhdën e këtij sprinti ligjor: me synimin për të mos i lënë kundërshtarët opozitarë të marrin frymë; për t’i zënë ata në befasi etj; presidenti Berisha për të «vjelë frutat» antikushtetuese nxiti dekretimin e datës 6 Nëntor (në pak se një muaj) si ditë të zhvillimit të referendumit për Projektkushtetutës së tij. Për të kundërshtuar tërë kuadrin antinligjor e antikushtetues të këtyre veprimeve grupi parlamentar i Partisë Socialiste dhe ai i Partisë Social Demokrate mbështetur në Nenin 25 të Ligjit «Për dispozitat kryesore kushtetuese» Presidenti dhe deputetët e tij; për deklaruar ato si antikushtetuese bazë të arsyetimeve të pakundërshtueshme që mbështeten në dispozitat kushtetuese, si dhe të pezullore zbatimin e ligjeve (dekretit dhe vendimit për Referendum) si dhe efektet e tyre. Është për t’u theksuar; se është në «abc-në» e veprimeve të ligjshme; se kundërshtimi në bazë të ligjit brenda kërkesave të tij dhe në kohën e duhur kur këtë të drejtë ta jep ligji; që deri në shqyrtimin e ankimit (denoncimit) nga organi kompetent (gjykata kushtetuese) organet e interesuara dhe të investuara në nxjerrjen dhe zbatimin e këtyre ligjeve (Presidenti dhe Kuvendi Popullor) të pezullojnë menjëherë veprimin e këtyre ligjeve apo nxjerrjen e ligjeve të tjera që i mbështesin e lidhën me to. Por në Shqipëri; megjithëse ekziston një organ suprem; një gjykatë Kushtetuese që emon (të paktën formalisht të respektohet) bazueshmërinë kushtetuese të ligjeve të Presidentit dhe Parlamentit; këto të fundit (Presidenti Kryesia e Parlamentit dhe grupi i de- që i mbështesin e lidhen një gjykatë Kush- tetuese që emëron (të paktën formalisht e të fundit (Presidenti Kryesia e Parlamentit dhe grupi i deputetëve të PD-me kompetence antiku-

Pohon z. PETRIT KALAKULA kryetar i PDI-së - Unë gjykoj se gjendja e sotme është rezultati i etjes për një pushtet të pakufizuar nga ana e Berishës, të gjitha këto janë makinacione, me sa duket të menduara me kohë; e gjithë kjo periudhë tranzicioni ka qenë një periudhë kalimtare me qëllim që të krijoheshin premisat e kushtetutës që Berisha të konsolidonte pushtetin personal. - ...Në këtë mënyrë zoti Berisha zgjodhi njerëzit që i nënshtroheshin plotësisht dhe, efektivisht për mua nuk ka më PD, por vetëm një Sali që komandon një grup administrate, cili vepron si u thotë dirigjenti. Kjo u pa qartë gjatë votimi i projektligjit për referendume. Një pjesë e deputetëve «pro» e kishin të qartë se po kryenin një krim ndaj demokracisë dhe interesave kombëtare të Shqipërisë. - Nuk dua të përmend emra, se nuk kuptoni fare mirë se mund të ushtrohej raprezalje ndaj tyre por e pohoi se kam patur disa kontakte me deputetë të PD, të cilët më kanë thënë se me aktin e kryer, ata kanë votuar një akt tradhtie kombëtare. - Lidhur me votimin e ligjit për referendumin dhe shpalljen e dekretit për referendum nga Berisha z. Kalakula thotë: Moskalimi i projektligjit në Parlament është i paligjshëm. Vetë votimi ishte i tillë; në sallë nuk ishte gjithsoma e kërkuar e deputetëve. Gjithashtu ligji për dekretet e kësaj natyre parashikon kalimin në me 2/3 e votave të deputetëve; - Do t'i bëjmë thirrje popullit sistematikisht që të votojë kundër kushtetutës. Ne do t'ia lemë njerëzve vendosin vetë. thirrjen e bëjmë për ata që do të votojnë. Kjo kushtetutë sanksionon pushtetin personal të Berishës dhe krijon rrëze të të rëndë institucionale për vetë integritetin tokësor dhe çështjen kombëtare. Ndërsa Kushtetuta e '76 sanksiononte diktaturën e proletariatit, 40 kompetenca direkte e indirekte të presidentit në projektin e sotëm flasin për një diktaturë personale. I- nga një diktaturë, ku diktatori e kishte vendlindjen në Gjirokastër për të vënë një diktator që e ka vendlindjen në Tropojë. - Unë kam qenë anëtar i komisionit kushtetues. Kur mbarriti projekti i inspiruar sigurisht nga Berisha të quajtur Shqipërinë: Republika Demokratike, një formë e kamufluar e republikës presidenciale u ngrita protestova dhe votova kundër. Mendoj se Shqipëria dhe tek anëtarët e tjerë të komisionit që e rrezam atë variant, duke ruajtur formulimin Republikë Parlamentare. Më pas me ka thirrur Berisha e më ka bërë presione të jashtëzakonshme, jam përplasur shumë me ashpër me të në atë periudhë, më kërkoi të paraqisja dorëheqjen nga ... Këto ditë jeni reshtuar krahas partive të tjera? Keni ndonjë paragjykim? - Për çështje me rëndësi kardinale për fatet e demokracisë dhe të kombit, ne nuk kemi në drejtim e monopolit. Me Majtën nuk bëjmë marrëveshje politike, por këtu na lidh çështja jonë si opozitarë. (Marrë me shkurtimet nga gazeta «Koha e jonë me pëlqimin e autorit).

Z. Berisha po e çon Kushtetutën në referendum; pasi ai nuk mund të sigurojë shumicën prej 2 të 3 të kërkuar për kalimin e saj në parlament. Një ndër arsyet e shpjegimit të Shqipërisë drejt miratimit të një kushtetute të re është dëshira e saj për t'u pranuar anëtare në Këshillin e Europës: thotë Gabriel Paroshi. Por mosarritja nga ana e Shqipërisë për të vënë në fuqi një ligj të ri bazë është vetëm një nga arsyet që ajo nuk është pranuar deri më tani në Këshillin e Europës. Me pas dy vendeve të para të Evropës Lindore që hyjnë në këshillin e Europës, Hungarisë dhe Polonisë u mungon Kushtetuta postkomuniste. Këto vende udhëhoqën kalimin në demokraci në vitin 1989 e pavarësisht nga shumë mangësi në praktikat e tyre politike, vazhdojnë të konsoliderohen si vendet, ku më mirë se kudo në rajon quhen vlerat demokratike dhe të drejtat e njeriut. Si Shqipëria ata kanë nënshkruar kushtetuta të përkohshme që i detyrojnë ato në terrenin e vështirë politik të krijuar prej kalimit nga një regjim një partiak në një de- Z. Berisha po e çon Kushtetutën në referendum; pasi ai nuk mund të sigurojë shumicën prej 2 të 3 të kërkuar për kalimin e saj në parlament. Një ndër arsyet e shpjegimit të Shqipërisë drejt miratimit të një kushtetute të re është dëshira e saj për t'u pranuar anëtare në Këshillin e Europës, thotë Gabriel Paroshi. Por mosarritja nga ana e Shqipërisë për të vënë në fuqi një ligj të ri bazë është vetëm një nga arsyet që ajo nuk është pranuar deri më tani në Këshillin e Europës. Me pas dy vendeve të para të Evropës Lindore që hyjnë në këshillin e Europës, Hungarisë dhe Polonisë u mungon Kushtetuta postkomuniste. Këto vende udhëhoqën kalimin në demokraci në vitin 1989 e pavarësisht nga shumë mangësi në praktikat e tyre politike, vazhdojnë të konsoliderohen si vendet, ku më mirë se kudo në rajon quhen vlerat demokratike dhe të drejtat e njeriut. Si Shqipëria ata kanë nënshkruar kushtetuta të përkohshme që i detyrojnë ato në terrenin e vështirë politik të krijuar prej kalimit nga një regjim një partiak në një de- (vijon në faqen 4) (Mungesa e sipërme e tekstit vijon:) Kushtetues për të shqyrtuar ligjet e nxjerra nga qeveria e ... Berisha e çon Kushtetutën në referendum se nuk siguron 2/3 në parlament – Koment i Gabriel Paroshit – BBC – Mungesa e kushtetutës është vetëm një nga arsyet që Shqipëria nuk është pranuar në Këshillin e Europës

VASIL MELO, Kryetar i PBDNJ Në situata të tilla të ndëra politike kërkohet nga të gjitha udhëheqësit e partive politike, nga deputetë e intelektualë e çdo punonjës, nga intelektualët dhe ... të ... e ... në vendet e ... . Në të gjitha këto rast reflektohet e në vendet e ... të vendosë se çu... i ... të ... arbitrare këtyre formave procedurale ... në ... PBDNJ, duke ... dhe ... dhe ... ... politike, të të gjithë spektrit parlamentar, të rreshtohen e të ndalojnë cilindo që kërkon të uzurpojë pushtete e kompetenca që nuk i përkasin, e që me metoda dhe format na kujtojnë një të kaluar të errët e u dhimbs... që sapo e ... . Në të vërtetë, nuk na shqetësojnë vetëm nënë të veçanta të kushtetutës ... siç ... me pushtete e kompetenca jashtë kuadrit të formës së qeverisjes që ... sipas ... të Republikës Parlamentare, e ... kryejnë mbi ... e premisa për vendosjen e një pushteti personal e zakontroruar. Ne na shqetëson edhe forma me anë së cilës kërkohet të miratohet kjo kushtetutë, me anë të diktatit, duke nëpërkëmbur parlamentin, këtë institucion suprem të shtetit demokratik, dhe përfaqësuesit e ligjshëm të popullit. Ndaj veprimeve të tilla çdo deputet pavarësisht nga përkatësia partiake, duhet të ndiejë vetën e vet të fyer në dinjitetin e personalitetin e tij si përfaqësues i popullit. Populli pret të miratohet kjo kushtetutë që mban emrin e një individi, por për një kushtetutë që të ketë frymëzimin e të respektojë politiken e të ... në parlament. Historinë ... në kohëve të fundit ... ka transmetuar në mësim të madh se me rrugë jo të drejta, jo të ligjshme arbitrariteti e me dhunë nuk mund të ndërtohesh asgjë të qenësishme, të qëndrueshme në kohë, me vlerë të përhershme. Një kushtetutë të tillë par... është një flettushkë pa vlerë, para pak vitesh. Nuk do të dimë kurrë ç'... qe kjo histori le përsëritet.

Thirrja e Aleancës Demokratike është një thirrje pa marrë parasysh diferencat programe. Ne e kemi thënë me kohë se Partia Socialdemokrate nuk ka paragjykime për gjëra që janë kundër programit të vet, aq më tepër për çështje që janë kundër ligjit, sidomos të ligjit kushtetues. PSD do të mbajë qëndrimin e vet, pavarësisht se ky qëndrim i ngjan qëndrimit të një partie të djathtë apo të majtë, të socialistëve apo të PDD-së. Paragjykime të tilla janë të papranueshme në demokraci. Në këtë mënyrë të përbashkët e po e quajmë, është thelbësore për të shohur para me pëlqen e shoh pikërisht të qëndrimi unik që vjen nga kërkesa për të mbrojtur ligjin kushtetues, mbrojtjen dhe dinjitetin e parlamentit kërkojnë që të mos miratohet kushtetuta me rrugë antikushtetuese. Një kushtetutë e tillë nuk do të ishte legjitime dhe do të hapte rrugën për të shkelur prapë në të ardhmen. Esencialja është të evitojmë shkeljen e ligjit me këtë referendum antikligjor dhe me si edhe nga puna në komisionin e posaçëm të kushtetutës që përbëhet në pikat esenciale të saj, përbërja në PDD dhe PS dhe AD kanë pak a shumë vërejtjet që ka Partia Socialdemokrate. Edhe kjo është një gjë e përbashkët e këtyre partive. Ne nuk e pranojmë këtë propozim të këtyre partive dhe kjo është themelore. Projekti është tepër defektoz dhe cenon rëndë sistemin gjyqësor. Kjo është e papranueshme për ne. Të gjitha partitë e sipërpërmendura kanë kërkuar dhe kanë zhvilluar konsultat me partinë tonë gjatë gjithë asaj kohe të këtyre çështjeve në parlament dhe përgjithësisht kanë kërkuar mendimet e tyre. Në fillim ishin problemet e procedurave dhe të zbatimit të ligjit kushtetues për miratimin e kushtetutës. Qëndrimi i partive të mëdha mbajt i njëjtë së pari nga vullneti i tyre. Në këtë kontekst ne i përgëzojmë rrugës së Aleancës Demokratike dhe i gjykojmë besnik qëndrimeve tona dhe rrjedhimisht që përkon me këtë qëndrim të përbashkët të Aleancës Demokratike dhe të disa partive të tjera. Këtu nuk është fjala për kualicione partish sepse kualicionet konceptohen për çështje të tjera për probleme të bashkëqeverisjes. Në radhë konkret bëhet fjalë për një iniciativa të përbashkët që disa parti për mbrojtjen e kushtetutshmërisë ose të kushtetutës për një qëndrim të përbashkët i cili u bë fakt sysh në Parlament dhe që erdhi si rezultat i vetë mobilizimit të popullit që në një kohë nga secila parti dhe i mbrojtjes së ligjshmërisë. Është një veprim i përbashkët që u krijua nga vullneti i të gjithë flagrante. Nuk ka qenë tjetër politik apo ideologjike ky qëndrim i përbashkët.

NGA VENDI — NGA BOTA NGA VENDI - Na Skrapari, Qani Sako në letrën e tij ngre shqetësimin: Spitali i Poli-çanit drejt një ambulance të thjeshtë është. Kjo gjendje e ka zanafillën qëkurse u ndërpre puna në kombinat, tani edhe pse nuk bënojnë e punoj-në njerëz, shërbimi ndaj tyre është katandisur si mos më keq. ★ ★ ★ - Tiranë: Gjykata ndaj të akuzuarve për kontrabandë. Pas dhënies së aku-zës dhe falës së të pandehurve së pari dhe vazhdoi seanca e ditës së dytë të këtij gjyqi që drejtohet ku-ndër shtatë shtetasve shqiptarë pu-nonjës të doganave dhe një shtetasi libanez për kontrabandën e cigareve në Shqipëri. ★ ★ ★ - Berat: 509 të shtruar e dhjetë të vdekur nga epidemia e kolerës këtë rreth. Sipas të dhënave nga ... deri më 11 tetor ka patur 125 shtrime dhe katër vdekje. NGA BOTA - Dy vetë u mbytën dje dhe të paktën 10 kanë humbur pas përmbytjes që dy anijeve ku kishin hipur më shumë se 40 shqiptarë që po lundronin në ujërat e turbullta pranë Jugut të Italisë, bëjnë të ditur zyrtarët e portit, sipas një njoftimi të Rojterit. ★ ★ ★ - Qeveria britanike, duke dashur të mos e paraqesë veten si një qeveri që po bën lëshime nga Bashkimi Evropian ka dalë kundër një propozimi të Gjermanisë që në të gjitha am-basadat e vendeve anëtare të BE-së të ketë flamurin kombëtar, të vendeve anëtare dhe flamurin e Bashkimit Evropian. ★ ★ ★ - Kriza e betasimeve e fubjes që një përpjekje për të zëvendësuar qeverinë dhe një zëvendës presidentë ru-së duket komentuar bënëkun e ... , njëherësh që u arrit në tregun valutor të Rusisë.