LUFTA ANTIFASHISTE NACIONAL-ÇLIRIMTARE – EPOPE E LAVDISHME E POPULLIT SHQIPTAR (Përshëndetje e dr. Servet Pëllumbi në Konferencën Jub ilare të 50 vjetorit, 29 Nëntor 1994) Dje, më 29 nëntor; Komiteti Kombëtar i Veteranëve të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe disa parti politike përkujtuan në Tiranë – në rrumbullakët festimin e 50 vjetorit; organizuan një mbledhje jubilare kushtuar 28 nëntorit, 82 vjetorit të shpalljes së pavarësisë dhe 29 nëntorit, ditës së çlirimit nga pushtuesit nazifashistë dhe tradhëtarët e vendit. Duhët thënë qysh në fillim të kronikës se salla e Institutit të lartë të arteve; madje edhe llozhat e korridorit pas tyre ishin të pamjaftueshme për të përballuar interesimin e madh të veteranëve të kryeqytetit për të përkujtuar 29 Nëntorin; gjithsume shekullin e fitore mbi fashizmin dhe veglat e tyre. Përpjekjet e vazhdueshme që janë bërë vite e fundit dhe ta çvlerëtuar e mohuar Luftën Nacionalçlirimtare deri duke e quajtur atë «civile» e «vëllavrasëse», aktet vandale mbi varrezat e dëshmorëve: muzeët; lapidarët, shtrembërimi dashakeq i të vërtetave historike deri te mohimi i 29 nëntorit, e kanë; rritur edhe më tepër ndjenjën e përgjegjësisë të veteranëve, të autorëve të vërtetë të luftës si dhe të trashëgimtarëve të tyre për ta përkujtuar e mbrojtur këtë fitore të madhe. Mbledhja jubilare e organizuar dje nga Komiteti Kombëtar i Veteranëve dhe disa parti politike kryesisht të majta shqiptarë tregoi se edhe të vërtetat e thjeshta historike është vështirë të shtrembërohen. Le më ngjarje si çlirimi nga pushtuesit nazistë e fashistë që janë epokale. Çdo tha ai; bën apel të mos harrojmë! Pataj asnjë çast luftën e madhe po- Është nder e kënaqësi e veçantë të përshëndetësh në një ditë të tillë të paharruar që evokon 29 nëntorin e 1944-ës; kur bijtë dhe bijat më të mira të Shqipërisë, partizanët trima, çliruan mbarë vendin dhe i sollën popullit lirinë, aq shumë të dëshiruar. Lufta Nacionalçlirimtare, që populli shqiptar zhvilloi me armë të egër e të paparabartë, është dëshmi e atdhetarizmit dhe e shpirtit të tij liridashës, e vetmohimit dhe e heroizmit të tij, e dëshirës së tij legjitime për të futur Shqipërinë në rrugën e zhvillimit të lirë e demokratik. Si monument i krenarisë kombëtare, që ka në themelet e veta gjakun e 28.000 dëshmorëve dhe sakrificat e shumta të 70.000 partizanëve dhe të një populli të tërë, Lufta Nacionalçlirimtare mbart me vete mesazhe e vlera frymëzuese për të gjithë ne dhe brezat që do të vijnë. Ajo ishte një luftë e vërtetë popullore nga karakteri, nacionale dhe çlirimtare për nga përmbajtja, një luftë që e rreshtoi popullin e vogël shqiptar në anën e fitimtarëve, në anën e koalicionit të madh antifashist të popujve që drejtohej nga SHBA, BS dhe Britania e Madhe. Fituamëve në luftën antifashiste nacionalçlirimtare u takon nderi dhe lavdia e përjetshme! Është meritë e pamohueshme e komunistëve shqiptarë dhe e nacionalistëve patriotë që në një nga dekadryqet më të vështira të historisë shumëshekullore të popullit tonë, nuk qëndruan në pozita pritjeje, por kuptuan puls in e kohës, ditën të shfrytëzojnë aspiratat liridashëse të popullit shqiptar t’ë organizojnë e drejtojnë Frontin Nacionalçlirimtar dhe ta çojnë një popull në fitoren e lavdishme të 29 Nëntorit 1944. Çdo alternativë tjetër do të ishte me rreziqe të mëdha se mbartët me vete një copëtim të ri të Shqipërisë. Ata që thonë sot, se ajo s’ishte as nacionale e as çlirimtare, si dhe ata që janë të prirur ta shohin atë si një luftë civile, pra, si diçka që do të ishte më e drejtë mos ishte zhvilluar, bëjnë një tjetër veçse e prezantojnë veten si trashëgimtarë të atyre që e lidhën fatin me atë të pushtuesve. (Vijon në faqen 5) [teksti i vazhdimit poshtë faqes, i dukshëm pjesërisht] Pataj në emër të Komitetit Kombëtar të Veteranëve të LANÇL dhe Fjala e veteranëve u ndërpre shpejt nga thirrjet: «Lavdi Luftës Na- partive politike që morën pjesë në tubimin e rrumbullakët për festimin e 50 vjetorit; fjalën e mbajti nënkryetari i Komitetit të Veteranëve Dilaver Poci. Fjala e veteranëve u ndërpre shpesh nga thirrjet: «Lavdi Luftës Nacionalçlirimtare, Lavdi dëshmorëve nga duartrokitjet dhe brohoritjet e pjesëmarrësve. Në mes entuziazmit të të pranishm… (Vijon në faqen 3) … dhe disa parti politike kryesisht të majta shqiptare të shtrembërohen. Le të ngjarë si çlirimi nga pushtuesit nazistë e fashistë që nga epoka. Çdo përpjekje për ta mbuluar apo tjetër-suar atë je bërë autorët qesharakë ose dashakeqë të interesave kombëtare. Mbledhjen jubilare e hapi Heroi i Popullit Haxhi Lleshi. 29 Nëntori,

FIER Socialistët duan një kushtetutë konsensusi që t’i garantojë të gjithë dhe të mos rrezikojë asnjë Këto ditë në sallën e kinoteatrit të qytetit të Fierit u mblodh aktivi i Partisë Socialiste të këtij rrethi. Ky aktiv iu kushtua analizës së punës së bërë nga Partia Socialiste e këtij rrethi dhe detyrat që dalin përpara saj për të përmirësuar më tej punën e saj në mënyrë që të jetë e aftë t’u përgjigjet objektivave të Komitetit të Përgjithshëm Drejtues të Partisë. Në këtë aktiv mori pjesë edhe nënkryetari i PSSH-së Ilir Meta dhe deputeti Ylli Bufit. Në diskutimet e të pranishmëve u evidentua organizimi mirë i punës në përgjithësi në të gjithë rrethin gjë që tregoi edhe rezultati i referendumit ku populli i Fierit i tha JO projektit berishian me 65 për qind të votave kundër. Veçanërisht u evidentua angazhimi i drejtuesve dhe përfaqësuesve të PS në pushtetin lokal e komisionin e votimeve për respektimin e ligjit dhe parandalimin e manipulimeve. Në aktiv u vlerësua veçanërisht puna e drejtuesve të PS të qytetit Patos, Roskovec, Libofshë, Cakran Seman etj. Ndërkohë që u shpreh shqetësim për zhvillimin e zgjedhjeve në ndonjë komunë si ajo e Kumanit. Po kështu të pranishmit u shprehën mbështetës për tërë përpjekjet politike të PS-së në situatën e re të krijuar pas referendumit të 6 nëntorit. Nisur nga interesa afatgjata për integrimin, konsolidimin dhe zhvillimin e demokracisë – tha në fjalën e tij nënkryetari i PSSH Ilir Meta që nënkryetari i PSSH Ilir Meta, PSSH ka përcaktuar si objektiv kryesor të luftës së saj politike zgjidhjen e krizës, kushtetuonale e si [e palexueshme] së dytë zgjedhjet e përgjithshme me synim zgjidhjen e krizës politike. Kjo është arsyeja, vazhdoi ai më tej nënkryetari i PSSH Ilir Meta. Partia Socialiste po investon gjithë përpjekjet e saj në zgjidhjen e drejtë dhe kushtetuese të problemeve kyçe të demokracisë sonë sot: atë të Kushtetutës. Ndaj PS po vazhdon dhe mbështet negociatat me forcat e tjera politike parlamentare e jo parlamentare që Shqipëria të bëhet sa më e shpejt me kushtetutë. Mbi të gjitha ne duam një kushtetutë ku të shprehet konsensusi i të gjitha forcave politike në mënyrë që askush të mos e ndjejë veten larg saj dhe aq më tepër të rrezikuar prej saj. Për këtë tashmë janë shumë shanse të cilat shprehin pas qëndrimit dinjitoz të popullit shqiptar dhe forcave politike që i thanë JO referendumit antikushtetues dhe projektkushtetutës personale dhe partiake të PD-së. Ndaj, tha nënkryetari i PSSH Ilir Meta dhe t’u shpreh mirënjohjen më të madhe në emër të kryesisë së PS për punën që bëtë dhe rezultatin që shëlqyer që arritët. Sidoqoftë ai, do të vlerësojë lart punën e PS në Libofshë e cila tregoi se ajo b’uage-të më iule e 29 majit ishte e përgjaku r, ishte e rëmbyer. Në aktivi foli edhe deputeti Ylli Bufit i cili vlerësoi punën e mirë të PS-së në Fier për rezultatin që u arrit më 6 nëntor. Pas aktivit nënkryetari i PSSH Ilir Meta; deputeti Ylli Bufit, kryetari i PS së Fierit Petro Koçi dhe kryetari i Këshillit të rrethit Robert Bitri shkuan në Libofshë ku u takuan me banorë të saj, me eurosocialistë si dhe bënë vizita në familje të anëtarëve dhe simpatizantëve të PS-së. Korresp i «Zërit të popullit»

SHKODER Veprimtari të shumta Manifestimi ushtarako-kulturor, i përgatitur nga divizioni i Shkodrës, në nderim të shpalljes së pavarsisë e 50 vjetorit të çlirimit të Atdheut, u zhvillua ditën e dielë në orën 11 në sheshin e këtij divizioni. Veç ushtarakëve, morën pjesë edhe prefektë për rreth Shkodrës; Pukë e Malësi e Madhe, zoti Iljaz Vrioni autoritetet e pushtetit lokal të Shkodrës, përfaqësuesit e partive politike parlamentare, dhe përfaqësues të komuniteteve fetare. Pas fjalës së hapjes të shefit të sociologjisë të kësaj njësie, zoti Bashkim Hoxha, për mesazhin e kujtesës dhe ngjarjeve kulmore të historisë së popullit tonë, foli komandanti i divizionit, zoti Bashkim Cikalleshi. Në vazhdim u demonstruan ushtrime të përgatitjes luftarake. Ndërsa pasdreke në teatrin «Migjeni», në kujdesin e pushtetit lokal, u organizua një veprimtari jubilare. Kurse ditën e hënë në orën 9 në kishën katolike u çuan meshe për shpirtrat e të rënëve. Në drekë në sheshin «Qemal Stafa» u dha një koncert. Dje, në mëngjesin e 50 vjetorit të (Vijon në faqen 2) … të përgatitjes luftarakë. (Vijon në faqen 2)

KORÇE Veprimtari në nderim të 29 Nëntorit Në selinë e Partisë Socialiste të rrethit të Korçës më 27 nëntor komiteti i veteranëve të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare organizoi një mbledhje jubilare kushtuar 50 vjetorit të çlirimit të Atdheut. Në këtë veprimtari morën pjesë familje dëshmorësh, të rinj, përfaqësues të shoqatës dhe të rejë, përfaqësues të Partisë për të Rënët e kombit, të Partisë Socialiste etj. Mbledhjen e hapi kryetari i komitetit të veteranëve Fazlli Shahinasi, i cili përshëndeti të pranishmit dhe foli shkurtimisht për rëndësinë historike dhe politike të kësaj ngjarjeje. Ai përkujtoi se 29 Nëntori i vitit 1944, kur përfundoi çlirimi i vendit, është një prej ngjarjeve më të rëndësishme të historisë sonë. Në këtë vit jubilar 50 vjetori i çlirimit të Atdheut u përkujtua me shumë veprimtari. Në këtë mbledhje përshëndeti dhe kryetari i degës së Partisë Socialiste dhe kryetari i degës së Partisë së Bashkuar Komuniste, kryetari i shoqatës për të rënët e kombit etj. Po në kuadrin e 50 vjetorit, në oborrin e kësaj, 29 Nëntorit, kolonel i veteranëve dhe PS e rrethit vendosën kurora në varrezat e dëshmorëve, e bënë vizita në shtëpitë e familjeve dëshmorësh dhe veteranëve të Luftës. Në këtë ditë veteranët e nder-shëm shqiptarë, 29 Nëntori vuri në dukje në këtë nuk mund të tjetërsohet me asnjë datë tjetër. Veterani Rami Qeleshaj lexoi një protestë drejtuar presidentit Sali Berisha mbi ndërrimin e emrit nga lufta antifashiste nacionalçlirimtare në luftë kundër pushtuesve nazistë - fashistë, sipas shprehjes ballisto - zogllie. Socialiste, e 50 vjetorit, u bë një simbol i sa, 29 Nëntorit, koloneli e dëshmorëve dhe Luftës. MUHARREM MEKO

DURRES Madhështinë 29 Nëntorit nuk ia zbeh dhuna — Kolonel Luan Hoxha urdhëron arrestimin e veteranëve të luftës antifashiste nacionalçlirimtare — Më 29 Nëntor komiteti i veteranëve të luftës antifashiste nacionalçlirimtare të rrethit të Durrësit, në kuadrin e 50 vjetorit të çlirimit të Atdheut, nga pushtuesit nazi-fashistë dhe bashkëpunëtorët e tyre, organizoi në sheshin e Partisë Socialiste një mbledhje festive. Në këtë mbledhje u përkujtuan me respekt betejat e për-gjakshme dhe sakrificat e panumërta të luftëtarëve të lirisë, të cilët në këtë të jetëve do të mbeten të paharruar në zemrat e popullit shqiptar. 29 Nëntori, si datë e shënuar historike, u tha në mbledhje është lidhur përjetësisht me emrat e atyre që u flijuan për këtë vend, duke u shndërruar në simbol krenarie. Më pas veteranët u drejtuan në varrezat e dëshmorëve të qytetit për të vendosur kurora dhe buqeta me lule. Përballë tyre ishin përfaqësues të policisë së rendit me në krye kolonel Luan Hoxhën, të cilët që në orët (Vijon në faqen 2)

Ndërsa një dorë pushtetare zhv-shte dhe me nxiti dekorin që stoliste me lulemi e banderola bulevardin kryesor të qytetit të Peshkopisë (a thu se me këto veprime do të çrrënjosje nga zemra e njerëzve 29 Nëntorin e lavdishëm partizan), kjo t'i shtonte edhe më tej tjetërsimin me të cilën u përcoll 50 vjetori i çlirimit. PESHKOPI Në përkujtim të shokëve të rënë për liri Ndërsa një dorë pushtetare zhv-shte dhe me nxiti dekorin që stoliste me lulemi e banderola bulevardin kryesor të qytetit të Peshkopisë (a thu se me këto veprime do të çrrënjosje nga zemra e njerëzve 29 Nëntorin e lavdishëm partizan), kjo i shtonte edhe më tej tjetërsimin me të cilën u përcoll 50 vjetori i çlirimit. Vetëm 100 vetë ishin në sallën 400 vendëshe të kinoteatrit dhe 70 vetë në varreza përballë 148 heronjve, dëshmorëve të ngujuar në mermer. Ish - partizanët, veteranë të luftës, socialistë etj., organizuan dje shumë veprimtari. Kështu, grup veteranësh bënë homazhe para bustit të Herojnve të Popullit Nazmi Ru-shiti e Gjak Doçi, u ngjitën kodrës së Pëgunjët dhe nderuan trimërinë partizane Rukie Roshit, bënë vizita në familje të dëshmorëve të luftës etj. Një grup veteranësh, me në krye Mehmet Hajrullain, bënë e nderë trimëreshë partizane Aishe Hajrullën, dhe vëllezërit prej partizanëve të parë të qytetit së Haxhi Lleshit në Zogje më 20 qershor 1942, dëshmori Irfan Hajrullai, shkuan në varrezat e dëshmorëve të rrethit, bënë homazhe në kujtim të atyre njerëzve që nuk kurseynë rinën e tyre për çlirimin e vendit nga nazi - fashistët dhe kolaboracionistët e thur më ta. A. ASHIKU

- Vendosen kushte ekonomike dhe politike për dhënien e pjesës së dytë të ndihmës - Burime të ndryshme informacioni bëjnë të ditur se në mbledhjen e tij të fundit në Bruksel, Këshilli i Ministrave të Jashtëm të Bashkimit Evropian vendosi t’i japë Shqipërisë pjesën e parë të një ndihme makroekonomike prej 15 milionë EKY, ndihmë kjo e bllokuar prej kohësh prej vetos greke. Për pjesën e dytë të ndihmës prej 20 milionë EKY, bëhet e ditur se Këshilli i Ministrave të Bashkimit Evropian ka vendosur kushte ekonomike dhe politike të cilat duhet t’i plotësojë Shqipëria para se ta marrë atë. Në një intervistë dhënë mbrëmë BBC, zonja Rud Ollbeker, përgjegjëse për Shqipërinë, Bullgarinë dhe Rumaninë në Departamentin e marrëdhënieve me jashtë të Bashkimit Evropian; tha ndër të tjera se Bashkimi Evropian i kushton vëmendje madhe reformave ekonomike dhe politike në Shqipëri. Pjesa tjetër e ndihmës tha ajo, do të jepet pas përgatitjes së një raporti mbi zhvillimin makroekonomik të Shqipërisë si dhe mbi situatën politike në vend. Këshilli i Ministrave të Jashtëm të Bashkimit Evropian ka lëshuar me këtë rast një deklaratë në të cilën thuhej se vendet e Bashkimit Evropian i kushtojnë një rëndësi të madhe procesit të tranzicionit në Shqipëri dhe ajo duhet të respektojë të drejtat e minoritetit grek dhe të drejtat e njeriut në përgjithësi. Zonja Ollbeker tha se Bashkimi Evropian kërkon një qëndrim më të zbutur të autoriteteve shqiptare ndaj pjesë minoritare greke të banorë. Pyetjes se, kur do të bëhet e mundur dhënia e pjesës së dytë të ndihmës prej 20 milionë EKY, ajo iu përgjigj se bashkë me pjesën e parë të kësaj ndihme; u caktuan edhe disa kushte makroekonomike. Pjesa e dytë normalisht duhet të jepet me plotësimin e këtyre kushteve. Megjithatë, ne rastin Shqipërisë duhet përmbushur edhe një kërkesë tjetër, e cila është përgatitja e një raporti mbi progresin që do të bëjë Shqipëria në respektimin e të drejtave të njeriut dhe të minoriteteve. Nëse në prill-më qetë këto kushte të plotësohen në tremujorin e dytë ose të tretë të vitit të ardhshëm, tha zonja Ollbeker në intervistën dhënë BBC.

Korçë. Ditët e fundit në Doganën e Kapshticës ka pasur kthime masive të refugjatëve shqiptarë. Ata pohojnë se janë kapur nga policia greke në vendet e punës dhe se ka një pengim të saj për kthimin e sa më shumë refugjatëve. Elbasan. 4 milionë e 284 mijë lekë – kaq është shifra me të cilën 1870 familje nga disa debitorë në ndërmarrjen e elektrik të Elbasanit. Arësyeja e mos-shlyerjes së detyrimeve nga ana e qytetarëve është gjendja e tyre veçanërisht ekonomike. Ndërkohë që vonohet shlyerja e detyrimeve, çdo familje mund të rritet. Gjirokastër. Mbrëmjen e Shën Katerinës, në kishën e krye engjëjve në Varosh, kryeplakopi i Tiranës dhe gjithë Shqipërisë, Anastas mbajti për intelektualët ortodoksë dhe studentët e shkollave të larta ligjëratën me temë «Kuadri juridiko-kanonik i kishës sonë sot». Lezhë. Tre të varrë dhe një i plagosur në fshatin Torovicë të Lezhës. Tragjedia ndodhi mbrëmë e ditës së shtunë. Familja e Zef Sulejmanit po përgatiste për dasmen e ditës së nesërme. Në këtë kohë, nga persona të pajt-dhëllikuar hapet zjarr me breshëri automatiku, nga i cili mbetën të vrarë Tir Sulejmani 24 vjeç, djali që e martohej ditën e dielë, xhaxhai i tij Mark Sulejmani 54 vjeç, i shoku i Ilirit, Pajtim Fehati 21 vjeç si dhe plagoset një fëmijë 11 vjeçar.