Mbi disa karakteristika të projekteve alternative të kushtetutës
Prof. LUAN OMARI
Përfaqësia dhe botimi i projektit të kushtetutës së hartuar nga 6 juristë, në emër të PSD e 5 partive të opozitës, është shoqëruar me komente të ndryshme. Në kushtet e mungesës së një projekti kushtetues të paraqitur nga mazhoranca parlamentare, ky dokument është pritur me interes të kuptueshëm. Por krahas vlerësimit pozitiv për faktin që tashmë vendi ka në duar një tekst konkret për diskutim, një vlerësim i paanshëm i këtij projekti kërkon të shqyrtohen si anët pozitive, ashtu edhe kufizimet e tij.
Së pari, duhet pranuar se ky projekt paraqet një përpjekje serioze për të përfshirë një varg parimesh themelore të shtetit demokratik dhe të ekonomisë së tregut. Ai mbështetet në ndarjen e pushteteve, në pluralizmin politik, në mbrojtjen e lirive dhe të drejtave të njeriut dhe në afirmimin e pronës private. Këto elemente përbëjnë një bazë të rëndësishme për ndërtimin e një rendi kushtetues modern.
Megjithatë, vërehen edhe mjaft paqartësi e zgjidhje të diskutueshme. Në disa nene raportet midis institucioneve nuk janë përcaktuar me saktësi të mjaftueshme; në disa të tjera vihet re një prirje për t’i dhënë ekzekutivit kompetenca të gjera, pa mekanizma të mjaftueshëm kontrolli. Po kështu, formulime të caktuara duken të mbivendosura ose të huazuara pa përshtatje nga modele të huaja.
Një problem i veçantë lidhet me karakterin e alternativës: në ç’masë kemi të bëjmë me një projekt të plotë, dhe në ç’masë me një platformë të hapur për diskutim politik? Kjo ka rëndësi jo vetëm për juristët, por edhe për opinionin publik, i cili duhet të dijë nëse po shqyrton një tekst përfundimtar apo një material pune.
Përtej këtyre rezervave, debati rreth projektit ka meritën se rikthen në qendër çështjen kushtetuese dhe nxit pjesëmarrjen e aktorëve politikë e shoqërorë. Shqipëria ka nevojë për një kushtetutë të qëndrueshme, që të jetë produkt i konsensusit dhe jo i imponimit të njëanshëm. Pikërisht për këtë arsye, çdo projekt alternativ meriton shqyrtim serioz, por edhe kritikë të argumentuar.
(Vijon në faqen 9)
Zërat emancipues të politikës shqiptare të hapur
Edhe sadri[?], Vangjel Adhami, Sabri Godo, etj., janë përfshirë në një polemikë të ashpër politike, ku argumenti kushtetues, marrëdhëniet institucionale dhe përgjegjësia publike janë vënë në qendër të vëmendjes. Debati po zhvillohet midis forcave të ndryshme politike dhe synon të qartësojë pozicionet për çështje themelore të reformës së shtetit.
Në këtë klimë, përdorimi i etiketimeve dhe i gjuhës së acaruar nuk i shërben as opozitës, as mazhorancës. Qytetarët kanë nevojë për qartësi, për programe dhe për përgjegjësi, jo për tensione artificiale. Përvoja e viteve të fundit ka treguar se polarizimi i tejskajshëm dobëson institucionet dhe krijon pasiguri.
Për rrjedhojë, politika shqiptare ka nevojë për zëra emancipues, për kulturë dialogu dhe për një frymë të re kompromisi demokratik. Kjo është rruga e vetme për të shmangur krizat e panevojshme dhe për t’i dhënë vendit një perspektivë më të qëndrueshme.
(Vijon në faqen 9)
Selami nen ankthin e këmbanave të diellës
Do të rrëzohet opsioni i tij, do të shkarkohet nga kryetar partie apo do të përjashtohet nga Partia?
- Kushtetuta e humbur Selami reklamoi kusht tijet për praninë në KP por që ai ka frikë ta thotë.
Në kulmin e debatit të brendshëm në opozitë, Selami është vënë nën trysni të fortë politike. Qëndrimet e tij për kushtetutën, për raportet me kryesinë dhe për praninë në KP janë bërë objekt kritikash të shumta. Sipas kundërshtarëve të tij, ai po përpiqet të imponojë një vijë personale, ndërsa të tjerë e akuzojnë se po lëviz pa mbështetje reale.
Pyetja që shtrohet është nëse kjo përplasje do të përfundojë me rrëzimin e opsionit të tij politik, me shkarkimin nga posti i kryetarit apo me përjashtimin nga partia. Çështja lidhet ngushtë me autoritetin e tij brenda strukturave dhe me aftësinë për të ruajtur një shumicë funksionale.
Në të njëjtën kohë, i ashtuquajturi debat për “kushtetutën e humbur” ka krijuar huti dhe ka shtuar tensionin. Selami, sipas shkrimit, reklamoi kushte për praninë në KP, por nuk i shpjegoi ato hapur. Kjo ka ushqyer dyshime dhe interpretime të ndryshme.
(Vijon në faqen 9)
Komandë me tendën drusore
Ka ende një opinion krejt i paformuar për policinë komunale e cila e inauguruar për vitin 1993. Mënyra se si po ushtrohet ky shërbim në disa qytete ka ngjallur debate dhe pakënaqësi, sidomos kur vihen re mungesë profesionalizmi dhe standarde të paqarta në sjellje.
Shtimi i kompetencave të këtij formacioni pa një kuadër të plotë ligjor rrezikon të krijojë përplasje me policinë e shtetit dhe me organet e tjera të rendit. Nga ana tjetër, vetë pushteti vendor kërkon mjete e autoritet për të përballuar problemet e përditshme urbane.
Një pjesë e kritikave lidhen me mënyrën e organizimit, me rekrutimin e personelit dhe me kontrollet e brendshme. Nëse këto mangësi nuk adresohen, policia komunale mund të perceptohet më shumë si barrë burokratike sesa si shërbim publik efikas.
(Vijon në faqen 9)
NE PRAG TË 5 MARSIT
Të gjitha hallet e fundër Salanit
Rrethin e kanë kapur konvulsionet e lëvizjeve të tërthorta të disa individëve. Kryetari i PDS-së kandidoi në javën e kaluar por jo në 4 vjeçarin e sivjetshëm; në fund kandidoi vetë në Këshillin e Qarkut. Ai që nuk e pëlqen veten, nuk e gjen votën e publikut. Niveli i ndershmërisë, i llogaridhënies dhe i kontrollit të veprimeve është bërë më i ashpër se kurrë. Demokracia...
QEVERIA AMERIKANE I KUSHTON VËMENDJE TË MADHE SHQIPTARO-GREKE
Letër e senatorit amerikan të stënot-Kristofor dërguar Pulisarit.
SHËNIMI I DITËS